Kiralama İşlem Sözleşmesi

İşbu Kiralama İşlem Sözleşmesi ("Sözleşme"); bir tarafta merkezi Alacaatlı Mah. Beyler Cad. No:36 İç Kapı No:14 Çankaya/ANKARA adresinde bulunan Kiramak Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret Anonim Şirketi ("Kiramak" veya "Şirket") ile, diğer tarafta Kiramak'ın dijital platformu, mobil uygulaması, internet sitesi, çağrı merkezi veya diğer iletişim kanalları üzerinden iş makinesi kiralama talebinde bulunan veya iş makinesini kiraya veren gerçek ya da tüzel kişi (durumuna göre "Kiracı" veya "Kiraya Veren") arasında akdedilmiştir.

Bu Sözleşme, her bir kiralama işlemi için ayrıca kurulur ve o işleme ait İşlem Bilgileri ile birlikte hüküm ifade eder.

Taraflar; Platform'un üç kullanıcılı modelinde işlem yapılabileceğini; bu modelde iş makinesini kiralayan taraf, iş makinesi sahibi / kiraya veren taraf ve operatör tarafının birden fazla kombinasyonla aynı işlem içinde yer alabileceğini kabul eder.

1. Hukuki Dayanak ve Yorum İlkesi

1.1. İşbu Sözleşme; Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Karayolları Trafik Kanunu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı ve ilgili sair düzenlemeler çerçevesinde uygulanır. Taraflar, ticari hayatın gerekleri ve dürüstlük kuralı çerçevesinde hareket edeceğini kabul eder.

1.2. Taraflar, işbu Sözleşme'nin kira ilişkisini kurmakla birlikte teslim, kullanım, bakım, operasyon, operatör sağlama, sigorta, hasar, cezai şart, iade, gecikme, itiraz ve uyuşmazlık çözümü konularını ayrıca düzenlediğini kabul eder.

2. Tanımlar

Kiralanan İş Makinesi: Markası, modeli, tipi, seri numarası, şase numarası, motor numarası, kapasitesi ve teknik özellikleri İşlem Bilgileri'nde ve Platform'daki makine kaydında gösterilen iş makinesini, ekipmanı veya cihazı ifade eder.

Kiracı: İş makinesini kiralama, kullanım, inşaat, saha, üretim, taşıma, kazı, yükleme veya benzeri amaçlarla teslim alan gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.

Kiraya Veren: İş makinesinin malikini, zilyedini, işletmecisini, yetkili kullanıcısını veya kiraya verme hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.

Operatör: İş makinesini kullanmak üzere gerekli ehliyet, sertifika, yeterlilik veya mesleki donanıma sahip gerçek kişiyi ifade eder.

Platform / Uygulama: Kiramak tarafından işletilen mobil uygulama, internet sitesi, yönetim paneli, çağrı merkezi sistemi ve bunların bağlı sürümlerini ifade eder.

Teslim Kaydı: İş makinesinin teslim alındığını; teslim tarihi, saati, yeri ve durumunu gösteren, Platform üzerinde tutulan elektronik kaydı ifade eder.

İşlem: Kiralama talebi, teklif, onay, teslim, kullanım, ücretlendirme, iade ve kapanış süreçlerinin tamamını ifade eder.

Kira Bedeli: İşlem Bilgileri'nde gösterilen saatlik, günlük, haftalık, aylık veya proje bazlı bedeli ifade eder.

İş Sahası: İş makinesinin kullanılacağı şantiye, fabrika, depo, saha, yol, arazi veya benzeri çalışma alanını ifade eder.

3. İşlem Bilgileri

3.1. İşbu Sözleşme'ye konu kiralama işlemi, Platform'da tutulan ve işlem onaylanmadan önce taraflara gösterilen aşağıdaki bilgilerle sınırlıdır:

Tarafların kimliği İşlem Bilgileri'nde hesabın türüne göre gösterilir: hesap bir şirkete aitse ticari unvan, vergi kimlik numarası ve vergi dairesi; bir gerçek kişiye aitse ad-soyad ve T.C. kimlik numarası. Gerçek kişinin T.C. kimlik numarası aynı zamanda vergi kimlik numarasıdır; vergi dairesi yalnızca şirket hesaplarında bulunur.

3.2. İşlem Bilgileri, işbu Sözleşme'nin ayrılmaz parçasıdır ve çelişki hâlinde işbu Sözleşme'nin genel hükümlerine üstün gelir.

3.3. İşlem Bilgileri, kiralama onaylandığı anda o hâliyle dondurulur. Sonradan yapılan her değişiklik, kendi kaydı ve kendi tarihi ile ayrıca tutulur.

4. İşlemin Hukuki Niteliği ve Kiramak'ın Konumu

4.1. İşbu Sözleşme, tarafların kiralama iradesine ilişkin, ilgili işlem özelinde akdedilmiştir.

4.2. Kiramak bu işlemin asıl tarafıdır. Kiramak, iş makinesini Kiraya Veren'den kiralar ve kendi nam ve hesabına Kiracı'ya kiraya verir. Kiracı'nın karşı tarafı Kiramak, Kiraya Veren'in karşı tarafı da Kiramak'tır. Kiracı, kiralamanın tamamına ilişkin faturayı yalnızca Kiramak'tan alır.

4.3. Kiramak'ın asıl taraf olması aşağıdakileri değiştirmez: Kiramak iş makinesinin maliki değildir, operatörün işvereni değildir ve iş sahasındaki fiili işleten değildir.

4.4. İşbu Sözleşme kapsamındaki kiralama, Türk Borçlar Kanunu anlamında zaman kirası olarak değerlendirilir.

4.5. Kiramak'ın bu işlemden doğan sorumluluğu, işleme ait toplam kiralama bedeli ile sınırlıdır. Bu sınırlama, Kiramak'ın kastından veya ağır ihmalinden doğan zararlarda ve emredici mevzuatın izin vermediği hâllerde uygulanmaz.

4.6. Kiramak, Kiracı'ya karşı asıl taraf sıfatıyla sorumlu tutulduğu hâllerde, zararın Kiraya Veren'e veya Kiracı'ya atfedilebilen kısmı için ilgili tarafa rücu eder.

4.7. Kiracı kaynaklı hasarda Kiramak'ın yükümlülüğü. Makinenin, Kiracı'nın veya Kiracı'nın sahada çalıştırdığı ya da sahaya kabul ettiği kişilerin (Kiraya Veren'in sağladığı operatör hariç) kusuru nedeniyle uğradığı kayıp veya hasar bakımından Kiramak'ın Kiraya Veren'e karşı yükümlülüğü, madde 10.7 uyarınca kesinleşen hasar bedeli için Kiramak'ın Kiracı'dan fiilen tahsil ettiği tutarla sınırlıdır. Kiramak, tahsil ettiği tutarı gecikmeksizin Kiraya Veren'e aktarır. Kiraya Veren'in yazılı talebi hâlinde Kiramak, Kiracı'dan tahsil edemediği kısma ilişkin alacağını Türk Borçlar Kanunu'nun 183 ve devamı maddeleri uyarınca Kiraya Veren'e temlik eder ve temliki Kiracı'ya bildirir; Kiraya Veren bu alacağı Kiracı'dan doğrudan takip edebilir. Temlik edilen alacak bakımından Kiramak'ın Kiraya Veren'e karşı başkaca bir yükümlülüğü kalmaz. Bu madde, Kiracı'nın hasar bedelini ödeme yükümlülüğünü ve Kiramak'ın Kiracı'ya karşı haklarını sınırlamaz veya azaltmaz; temlike kadar Kiracı'nın borcu Kiramak'a karşıdır ve Kiramak'ın Kiraya Veren'e bir ödeme yapmasına bağlı değildir. Madde 4.5'in ikinci cümlesi bu madde bakımından da uygulanır.

5. Rezervasyon ve Onay

5.1. Kiracı'nın kiralama talebi, Kiraya Veren'in kabulü ve Kiracı'nın onayı ile işlem kurulmuş sayılır.

5.2. İşlem onaylanmadan önce gösterilen bedeller, içerdiği maliyet kalemleri değişebileceğinden bilgilendirme niteliğindedir. Kesin bedel, işlemin onayı ile oluşur ve İşlem Bilgileri'ne yazılır.

5.3. İşleme uygulanacak sözleşme metinleri, ödeme ekranı açılmadan önce taraflara gösterilir ve kabul edilir. Kabul kaydı, gösterilen metnin sürüm numarasını, yürürlük tarihini ve bayt bazında özetini (sha256) içerir.

5.4. Kiracı'nın ticari amaç beyanı. Kiracı, işbu kiralamayı ticari veya mesleki faaliyeti kapsamında yaptığını, tüketici sıfatıyla hareket etmediğini beyan eder.

6. Teslim ve Tesellüm

6.1. Makine tesliminde Platform üzerinde bir başlangıç raporu düzenlenir. Rapor, kamera ile çekilmiş en az bir fotoğrafı, zamanı ve alınabildiği ölçüde konumu içerir; rapora not eklenebilir. Çalışma saati, yakıt seviyesi ve ekipman durumu gibi raporda yer almayan hususlarda, tarafların Platform üzerinden paylaştığı fotoğraf ve mesajlar esas alınır.

6.2. Teslimde görülen açık hasarlar ayrıca belirtilir. Gizli ayıp iddiası, teslim sonrası makul süre içinde ileri sürülmelidir.

6.3. Şüpheye mahal bırakmamak adına teslim, masrafı Kiracı'ya ait olmak üzere Kiraya Veren tarafından yapılır. Nakliye bedeli İşlem Bilgileri'nde ayrı bir hizmet kalemi olarak gösterilir.

7. Ödeme ve Tahsilat

7.1. Ödeme doğrudan bu kiralamaya tahsis edilir. Kullanıcı, Platform'a önceden para yükleyemez ve Platform'da harcanabilir genel bir kredi tutamaz; Kiramak böyle bir yapı ihdas etmez.

7.2. Kira bedeli, komisyon, hizmet bedeli, güvence tutarı, iptal bedeli, gecikme bedeli ve hasar kesintileri Kiracı'dan şu yollarla tahsil edilir:

• Banka havalesi / EFT ile doğrudan Kiramak'ın banka hesabına; veya
• Kredi / banka kartı ile, Kiramak'ın anlaşmalı olduğu yetkili ödeme kuruluşunun altyapısı üzerinden.

7.3. Kart ile ödemede kart bilgileri Kiramak'ta tutulmaz; işlem kayıtları ve ödeme durumları saklanır. Ödeme kuruluşunun değişmesi işbu Sözleşme'nin değişmesini gerektirmez.

7.4. Tahsil edilen tutar, kiralama tamamlanana ve itiraz süresi (madde 11.2) geçene kadar havale/EFT ile ödemelerde Kiramak nezdinde, kartla ödemelerde Kiramak'ın anlaşmalı olduğu yetkili ödeme kuruluşu Lidio nezdinde tutulur; bu süre sonunda komisyon düşülerek madde 7.6'daki süre içinde Kiraya Veren'e aktarılır veya iade koşullarının doğması hâlinde Kiracı'ya iade edilir.

7.5. Her ödeme Kiramak üzerinden yapılır. Bu kiralamanın bedeli, madde 7.2'deki yollardan biriyle Kiramak'a ödenir. Bedelin tamamen veya kısmen Kiraya Veren'e doğrudan ödenmesi Platform dışı ödemedir ve Kullanım Koşulları madde 9.1 kapsamında yasaklı kullanıma girer.

7.6. Ödeme süresi. İş bitip Kiraya Veren'in kiralamaya ilişkin faturası Kiramak'a ulaştıktan sonra, anlaşmazlık yoksa, Kiramak Kiraya Veren'e yapılacak ödeme için yedi (7) gün içinde ödeme talimatı verir. Kart ile ödenen kiralamalarda bu ödemeyi, Kiramak'ın talimatı üzerine Lidio, Kiraya Veren'in Lidio nezdindeki alt satıcı hesabından yapar. Kart ile ödenen kiralamalarda ödeme talimatı Kiramak'ın Lidio'ya verdiği onaydır. Lidio ödemeyi, onay ödemenin alındığı günü izleyen yedinci günden önce verilmişse bu yedinci günde, sonra verilmişse onayı izleyen ilk iş günü gönderir; her uzatma ödemesi için ayrı işler. Havale/EFT ile ödenen kiralamalarda ödemeyi Kiramak yapar; paranın Kiraya Veren'in hesabına geçmesi bankaya göre bir ila iki (1–2) iş günü sürebilir. Yedi günlük süre, işin tamamlandığı an ile faturanın Kiramak'a ulaştığı an arasından hangisi daha sonra ise o anda başlar. Madde 11.2'deki itiraz süresi bu süreyi ertelemez, yedi günün içinde işler; itiraz süresi dolmadan ödeme talimatı verilmez ve süresinde yapılmış bir itiraz sonuçlanana kadar yedi günlük süre işlemez. Bu süre takvim günü üzerinden hesaplanır ve kesintisiz olarak işler; hafta sonları ile resmî ve dinî bayram tatilleri süreye dâhildir. Madde 11.3'te tanımlanan iş günü hesabı bu süreye uygulanmaz. Madde 11.4 uyarınca aktarımı bekleten bir sebep bulunduğu sürece bu süre işlemez; sebep ortadan kalktığında süre işlemeye başlar veya kaldığı yerden işler. Ödeme talimatı verildikten sonra bu kiralamaya ilişkin bir iade Platform'un iade akışıyla yapılmaz; Kiracı'nın talebi Kiramak tarafından ayrıca incelenip sonuçlandırılır ve Kiracı'nın kanundan doğan hakları saklıdır.

7.7. Kart ödemesine banka nezdinde itiraz (ters ibraz). Kart ile yapılmış bir ödeme hakkında kart hamilinin bankası nezdinde itiraz — ters ibraz — süreci başlatılırsa, Kiramak süreç sonuçlanana kadar ilgili tutarın ve Kiraya Veren'in kart ile ödenmiş diğer kiralamalarına ilişkin aktarımları bekletir. Ters ibrazın sonucunu, ödeme talimatından önce veya sonra başlamasına bakılmaksızın Kiramak üstlenir; bu tutar Kiraya Veren'den istenmez. Kiracı, bu kiralamaya ilişkin uyuşmazlıklarını önce madde 11'deki itiraz yolundan ileri sürer. Bu madde yalnızca kart ile yapılan ödemelerde uygulanır.

7.8. İade süresi. İade koşullarının doğduğu hâllerde Kiramak, iade işlemini en geç beş (5) iş günü içinde başlatır. Kart ile yapılmış ödemelerde iade, ödemenin alındığı yetkili ödeme kuruluşunun altyapısı üzerinden ve ödemenin yapıldığı karta gerçekleştirilir; tutarın kart hesabına yansıma süresi Kiracı'nın bankasına bağlıdır ve Kiramak'ın denetiminde değildir. Kartla yapılmış bir ödeme hiçbir hâlde havale/EFT ile iade edilmez; iade yalnızca Lidio üzerinden karta yapılır. Ödeme günü içinde (İstanbul saatiyle 24.00'e kadar) ödemenin tamamı geri verilecekse işlem iptal edilir; aynı gün kısmi iade, ödeme kuruluşunun gün sonundan sonra, ertesi gün başlatılır. Ödeme talimatından sonra Platform üzerinden iade yapılmaz. Banka havalesi / EFT ile yapılmış ödemelerde iade, paranın gönderildiği hesaba yapılır.

8. Komisyon ve Fatura

8.1. Kiramak, kiralamayı kendi adına satın alıp kendi adına satar. Kiraya Veren, Kiramak'a kiralama bedelinden Kiramak'ın payı düşülmüş tutar üzerinden fatura düzenler; Kiramak ise Kiracı'ya bedelin tamamı üzerinden fatura düzenler. Kiramak'ın payı bu iki tutar arasındaki farktır; ayrıca bir komisyon faturası düzenlenmez. Bu Sözleşme'de “komisyon” denildiğinde bu fark anlaşılır ve tutarı İşlem Bilgileri'nde ayrıca gösterilir.

8.2. Bu Sözleşme'de yazılı olan komisyon dışında; ödeme altyapısı masrafı, destek hizmet bedeli, hesap yönetim bedeli veya iptal / iade yönetim bedeli adı altında ayrıca bir kesinti yapılmaz.

8.3. Kiramak komisyonu, Kiracı'ya iade edilmeyen her tutardan alınır; iade edilen kısımdan alınmaz. Kiraya Veren'e ödenen tazminat, iptal tazminatı ve nakliye bedeli de bu kurala tabidir; komisyon, KDV hariç tutarın %10'u ve bu tutarın KDV'sidir. Bu kural, Kiramak'ın bu kuralı uygulamaya aldığı tarihten sonra yapılan rezervasyonlarda uygulanır; bu tarihten önce yapılan rezervasyonlarda tazminattan, iptal tazminatından ve Kiraya Veren'de kalan nakliye bedelinden komisyon alınmaz.

8.4. Kiraya Veren, kiralama bedeli üzerinden Kiramak'a fatura düzenler. Operatörlü kiralamalarda makine bedeli ile operatör işçiliği faturada ayrı kalemler olarak gösterilir. Kiracı, kiralamanın tamamına ilişkin faturayı yalnızca Kiramak'tan alır. Kiramak, Kiracı'nın faturasını işin bitiminde düzenler; bir aydan uzun süren kiralamalarda her aylık dönemin sonunda o döneme ait fatura düzenlenir. Kiracı'nın ödeme adımında ve uzatmalarda ödediği tutarlar avans niteliğindedir ve faturaya mahsup edilir; iş bitmeden yapılan bir iade, ayrı bir iade faturası düzenlenmeden faturadan düşülür. Farklı kiralamalar tek bir faturada birleştirilmez. Bu kural, Kiramak'ın uygulamaya aldığı tarihten sonra yapılan rezervasyonlarda uygulanır; bir kiralamaya uygulandığı, kiralama ekranında belirtilir.

8.5. Kiramak'ın payı, operatör işçiliği dâhil kiralama bedelinin KDV hariç toplamının %10'udur. Pay, makine kirası, operatör işçiliği, nakliye ve ek hizmetlerin KDV hariç toplamının %10'u olarak hesaplanır ve Kiraya Veren'in faturasındaki makine kirası kaleminden düşülür; kuruş yuvarlamaları da bu kalemde toplanır ve bu kalem yetmezse kalan kısım faturanın diğer kalemlerinden düşülür. Diğer kalemlerden düşme sırası ek hizmetler, nakliye, tazminat ve en son operatör işçiliğidir; operatör işçiliği kalemi ancak öteki kalemler yetmediğinde indirilir. Operatörlü kiralamalarda KDV tevkifatı operatör işçiliği bedelinin tamamı üzerinden hesaplanır. Pay makine kirası kaleminden büyük olamaz; böyle bir teklif Platform tarafından kabul edilmez. Bu hesaplama, Kiramak'ın uygulamaya aldığı tarihten sonra yapılan rezervasyonlarda uygulanır; bu tarihten önce yapılan rezervasyonlar ve bunların uzatmaları, rezervasyon tarihinde geçerli hesaplamayla (payın faturanın bütün kalemlerine oranlı yansıtılmasıyla ya da operatör işçiliği hariç tutar üzerinden hesaplanmasıyla) tamamlanır. Bir kiralamaya hangi hesaplamanın uygulandığı İşlem Bilgileri'nde gösterilir. Kiracı'nın ödeyeceği toplam bedel bundan etkilenmez.

8.6. Kiracı'nın KDV tevkifatı. Operatörlü kiralamada KDV tevkifatı, Kiraya Veren'in Kiramak'a düzenlediği faturanın yanında Kiramak'ın Kiracı'ya düzenlediği faturada da uygulanır. KDV mükellefi olan Kiracı (limited, anonim veya şahıs şirketi), Kiramak'ın faturasındaki işçilik kalemine ait KDV'nin 9/10'unu (tevkifat kodu 606) kendisi keser, beyan eder ve öder; Kiramak'a bu tutarın düşüldüğü bedeli öder. Kartla ödemede çekilen, havaleyle ödemede gönderilmesi istenen tutar buna göre hesaplanır ve ödeme adımında gösterilir. KDV mükellefi olmayan Kiracı tevkifat yapamaz ve bedelin tamamını öder. Tevkifat, kiralama ve uzatmaları tek bir işlem sayılarak, işçiliğin KDV dâhil tutarı işin yapıldığı yıl için ilan edilen sınırı aştığında uygulanır; Kiraya Veren makineyi kendisi kullanıyorsa işçilik kalemi olmadığından uygulanmaz. Bir uzatma sınırı aşarsa, önceki işçiliğe ait tevkifat da uzatma bedelinden düşülür; uzatma bedeli bunu karşılamazsa fark iş sonunda Kiracı'ya iade edilir. İptal ve iade oranları KDV dâhil bedel üzerinden hesaplanır; bir iade, kısaltma veya iptal, iade edilen kısma ait tevkifatı Kiracı'nın iadesinden düşer ve işlemi sınırın altına indirirse Kiracı'nın daha önce kestiği tevkifatın tamamı iadeden mahsup edilir. Kiracı'ya hiçbir durumda, iade edilen kısım için fiilen ödediğinden fazlası iade edilmez.

9. Uzatma ve Ek Sözleşme

9.1. Kiralamanın süresi, tarafların onayıyla ve sınırsız sayıda uzatılabilir. Kararlaştırılan bitiş anından sonra makinenin kullanılmaya devam edilmesi, yalnızca Platform üzerinden yapılan uzatma talebi ve karşı tarafın onayıyla mümkündür.

9.2. Onaylanan her uzatma, işbu Sözleşme'ye atıf yapan ayrı bir ek sözleşme doğurur. Her ek sözleşmenin kendi süresi, kendi bedeli, kendi tahsilatı ve kendi komisyon kalemi bulunur.

9.3. Sözlü uzatma, Platform üzerinden yazılı teyit ile desteklenmedikçe bağlayıcı sayılmaz.

10. İade ve Kesin Hesap

10.1. Makine iadesinde Kiraya Veren tarafından gecikme kontrolü, hasar kontrolü, yakıt ve sarf kontrolü, kullanım saati kontrolü, temizlik ve saha uygunluğu kontrolü yapılır. Bu kontroller için Platform'da ayrı bir iade tutanağı düzenlenmez; kontrolün sonucu bakımından tamamlanma raporunda ve tarafların Platform üzerinden paylaştığı fotoğraf ve mesajlarda yer alan kayıtlar esas alınır.

10.2. Kesin hesap sonucunda fazla ödeme varsa Kiracı'ya iade edilir; eksik ödeme veya zarar varsa Kiracı'dan tahsil edilir veya varsa güvence tutarından mahsup edilir.

10.3. Hasar bildirimi. Kiraya Veren, iadede tespit ettiği hasarı, tamamlanma raporunun düzenlenmesinden itibaren yirmi dört (24) saat içinde Platform üzerinden (mesajlar veya destek) fotoğraflarla birlikte bildirir. Bu süre kesintisiz olarak işler; hafta sonları ve resmî tatiller süreye dâhildir.

10.4. Süresinde bildirilmeyen hasarın bulunmadığı kabul edilir. Gizli hasar (iadede olağan bir incelemeyle görülemeyen hasar) bu hükmün dışındadır; gizli hasar, fark edildiği andan itibaren makul süre içinde, aynı usulle bildirilir.

10.5. İtiraz. Kiracı, hasar bildirimine, bildirimin kendisine ulaştığı andan itibaren kırk sekiz (48) saat içinde Platform üzerinden itiraz edebilir. Hasar bildirimine itiraz bakımından madde 11.2'deki başlangıç anı yerine bu madde uygulanır; madde 11.3 ve madde 11.4 uygulanır. İtiraz edilmeyen hasar bildirimi bu sürenin sonunda kesinleşir.

10.6. İnceleme ve eksper. Kiramak, itiraz hâlinde tarafların Platform üzerindeki kayıtlarını (başlangıç ve tamamlanma raporları, fotoğraflar, mesajlar) inceler; gerekli gördüğü hâllerde hasarı bağımsız bir eksper (bilirkişi) aracılığıyla tespit ettirebilir. Eksper ücreti, tespit sonucunda kusurlu bulunan tarafa aittir. Tarafların kanundan doğan hakları saklıdır.

10.7. Hasar bedelinin tahsili. Kesinleşen hasar bedeli, Kiramak tarafından Kiracı'dan talep edilir ve Kiracı'ya yapılan ödeme bildiriminden itibaren on (10) gün içinde madde 7.2'deki yollardan biriyle ödenir. Kiramak, kesinleşen hasar bedelini Kiracı'ya yapılacak iadeden mahsup edebilir.

10.8. Madde 10.7 uyarınca tahsil edilen hasar bedelinin Kiraya Veren'e aktarılması ve tahsil edilemeyen kısmın temliki madde 4.7'ye tabidir.

11. İtiraz

11.1. Taraflardan biri; kiralamanın tamamlanmasına, kesin hesaba veya hasar tespitine Platform üzerinden itiraz edebilir.

11.2. İtiraz süresi ve başlangıcı. İş, makineyi kullanan taraf tarafından Platform üzerinden tamamlandı olarak işaretlenir. İtiraz süresi kırk sekiz (48) saattir ve işin tamamlandı olarak işaretlendiği an başlar. Bu süre kesintisiz olarak işler; hafta sonları ve resmî tatiller süreye dâhildir. Kiralamanın tamamlanmasına itiraz Kiracı tarafından yapılır; itiraz, kiralamanın kendiliğinden tamamlanmasını durdurur ve konuyu Kiramak'ın önüne taşır. İtiraz süresi içinde itiraz edilmezse kiralama tamamlanmış sayılır. Kiralama süresi sona erdiği hâlde iş tamamlandı olarak işaretlenmemişse Platform taraflara işin bitip bitmediğini sorar ve soru sorulduktan sonra yirmi dört (24) saat içinde yanıt gelmezse kiralamayı kendiliğinden tamamlar; Kiracı bu süre içinde de itiraz edebilir. Bu itiraz da kendiliğinden tamamlanmayı durdurur ve bu maddedeki hükümlere tabidir.

11.3. İtirazlar bir Kiramak yetkilisi tarafından incelenir. Kiramak, itiraza üç iş günü içinde yazılı olarak cevap verir. Otomatik olarak sonuçlandırılan itiraz yoktur; her itiraz bir insan tarafından okunur. İşbu Sözleşme'de iş günü, cumartesi ve pazar dışındaki günleri ifade eder; resmî ve dinî bayram tatilleri iş günü olarak sayılır. İki süre farklı sayılır: madde 11.2'deki itiraz süresi kesintisiz saat, bu maddedeki cevap süresi iş günü üzerinden hesaplanır.

11.4. İtiraz süresi boyunca ve sonuçlandırılmamış bir itiraz bulunduğu sürece ilgili tutarın aktarımı bekletilir.

12. İptal ve İade Rejimi

12.1. Bir kiralama için tek bir iptal rejimi uygulanır ve bu rejim, iptalin kiralamanın başlangıç anına ne kadar süre kala yapıldığına göre belirlenir. Kiralamanın süresine veya iptalin hangi ekrandan yapıldığına göre değişen ayrı rejimler uygulanmaz. Makinenin sevk edilmiş olması da iade oranını değiştirmez; sevk edilmiş bir makinede yalnızca o kiralamaya ait nakliye bedeli aşağıdaki şekilde iptali yapan tarafa yüklenir.

Nakliye bedeli. İptal bildirimi Platform'a ulaştığı anda makine sevk edilmişse, o kiralamaya ait nakliye bedelinin tamamı — İşlem Bilgileri'nde yazılı tutar, KDV dâhil — iptali yapan tarafa aittir. Kiracı'nın iptalinde bu tutar Kiracı'ya iade edilmez, Kiraya Veren'e ödenir ve üzerinden Kiramak komisyonu alınır; Kiraya Veren'in iptalinde Kiracı'ya iade edilir ve Kiraya Veren'e ödenmez. Kiracı'dan hiçbir hâlde ödediğinden fazlası alınmaz; nakliye bedeli kalan iadeyi aşarsa iade sıfıra iner, eksiye düşmez. Bu fıkra, mücbir sebebe dayanan iptallerde uygulanmaz. Makine sevk edilmemişse nakliye bedeli hiçbir tarafa yansıtılmaz.

12.2. İptali yapan ve tahsil edilen bedelin iadesini talep eden taraf Kiracı'dır. Kiracı'nın iptalinde, kalan süreye göre belirlenen oranda iade Kiracı'ya yapılır; iade edilmeyen kısım, Kiraya Veren'in ifaya hazırlık nedeniyle uğradığı zararın karşılığı olarak Kiraya Veren'e ödenir. Uygulanacak oranlar aşağıdaki tablodadır.

Oran, nakliye bedeli hariç tutara uygulanır.

Kiracı'nın sahada bulunmaması. Kiracı'nın iş başlangıcında sahada bulunmaması, iş başladıktan sonra yapılmış bir iptal sayılır ve tablonun son kademesi uygulanır; çalışılmış gün bulunmadığından kira bedelinin yarısı Kiracı'ya iade edilir, yarısı Kiraya Veren'e tazminat olarak ödenir. Bu durum, Kiraya Veren'in Platform'daki bildirimine Kiracı Platform'da gösterilen itiraz süresi içinde itiraz etmediğinde ya da Kiramak bildirimi doğruladığında kesinleşir. Kiraya Veren'e ödenen yarı ve varsa nakliye bedeli üzerinden Kiramak komisyonu alınır.

Kalan süre, iptal bildiriminin Platform'a ulaştığı an ile İşlem Bilgileri'nde yazılı kiralama başlangıç anı arasındaki süredir ve kesintisiz saat üzerinden hesaplanır. Kademe sınırları Kiracı lehine okunur: kalan süre tam olarak yetmiş iki (72) saat ise %100 iade kademesi, tam olarak yirmi dört (24) saat ise %75 iade kademesi uygulanır. Bir başka deyişle her kademe kendi alt sınırını kapsar; sınır anında daima Kiracı'nın lehine olan üst kademe geçerlidir.

Çalışılan günler. İş, makine sahaya ulaşıp başlangıcı Platform'da bildirildiğinde başlamış sayılır. Başlangıcın bildirildiği gün (saatlik işlerde bildirildiği saat), o gün fiilen çalışma yapılmamış olsa da kullanılmış sayılır ve iş başladıktan sonraki iptallerde çalışılan günlerin bedeline dâhildir.

12.3. Kiraya Veren'in iş başlamadan önceki iptalinde tahsil edilen bedelin tamamı Kiracı'ya iade edilir ve Kiraya Veren'e bir ödeme yapılmaz. Kiraya Veren'in iş başladıktan sonraki iptalinde çalışılan günlerin bedeli tahsil edilen bedelden düşülür ve kalan tutar Kiracı'ya iade edilir; düşülen tutar, makinenin fiilen kullanıldığı günlerin kira bedelidir, bir tazminat değildir ve Kiraya Veren'e ödenir. Her iki hâlde de Kiraya Veren, Kiracı'ya ayrıca bir tazminat ödemez ve iptal Kiraya Veren'in Platform'daki güvenilirlik kaydına işlenir.

12.4. Kiracı'nın iş başladıktan sonraki iptalinde çalışılan günlerin bedeli toplam bedelden düşülür; kalan tutarın %50'si Kiracı'ya iade edilir, %50'si Kiraya Veren'e tazminat olarak ödenir.

12.5. Mücbir sebep hâlinde, iş henüz başlamamışsa tahsil edilen bedelin tamamı Kiracı'ya iade edilir. İş başladıktan sonra ortaya çıkan mücbir sebep hâlinde çalışılan günlerin bedeli tahsil edilen bedelden düşülür ve kalan tutar Kiracı'ya iade edilir. Her iki hâlde de taraflardan hiçbiri diğerinden tazminat talep edemez ve yukarıdaki tablonun kalan süreye bağlı kademeleri uygulanmaz.

12.5.1. Mücbir sebep; tarafların denetimi dışında kalan, öngörülemeyen ve kaçınılamayan hâllerdir. Bunlar özellikle doğal afet (deprem, sel, heyelan, yangın), salgın hastalık, savaş ve seferberlik hâli, terör olayları, genel grev ve lokavt, yetkili makamlarca konulan resmî yasak veya kısıtlama ile sahaya erişimi engelleyen yol kapanmasıdır. Mücbir sebebe dayanan taraf, iptal sırasında bu hâli belge ile veya yazılı beyanla ortaya koymakla yükümlüdür; belge veya beyan sunulmaksızın yapılan iptal, mücbir sebep hâli olarak değil, iptali yapan tarafın olağan iptali olarak değerlendirilir ve yukarıdaki tablonun ilgili satırına tâbidir.

12.6. Kiramak komisyonu, Kiracı'ya iade edilmeyen her tutardan alınır; iade edilen kısımdan alınmaz. Kiraya Veren'e ödenen tazminat, iptal tazminatı ve nakliye bedeli de bu kurala tabidir; komisyon, KDV hariç tutarın %10'u ve bu tutarın KDV'sidir. Bu kural, Kiramak'ın bu kuralı uygulamaya aldığı tarihten sonra yapılan rezervasyonlarda uygulanır; bu tarihten önce yapılan rezervasyonlarda tazminattan, iptal tazminatından ve Kiraya Veren'de kalan nakliye bedelinden komisyon alınmaz.

12.7. Kiracı, iptal işlemini tamamlarken iptal nedenini Platform'da sunulan seçenekler arasından seçmek zorundadır; neden seçilmeden iptal kaydı oluşturulmaz. Seçilen neden, iptalin hangi satıra girdiğinin ve mücbir sebep iddiasının değerlendirilmesinde esas alınır.

12.8. Uygulanacak iade ve tazminat oranı ile tutarları, iptal ekranında işlem onaylanmadan önce Kiracı'ya gösterilir. Bir kiralamaya, iptal bildiriminin yapıldığı andaki kalan süreye karşılık gelen kademe uygulanır.

12.9. İş başlamadan önce yapılan süre kısaltması kısmi iptaldir. Taraflar iş başlamadan önce kira süresini kısaltmakta anlaşırsa, kiralamadan çıkarılan süre bakımından bu madde uygulanır:

(a) Azalan birimlerin bedeli, kısaltma talebinin Platform'a ulaştığı andaki kalan süreye göre, talebi yapan tarafın madde 12.2'deki tablo satırı uyarınca Kiracı'ya iade edilir. Oran talep anında belirlenir; talebin daha sonra onaylanması oranı değiştirmez. Oran ve tutar, talep gönderilmeden önce talebi yapana, talep onaylanmadan önce de onaylayacak tarafa gösterilir.

(b) Kısaltma, faturalanan birim sayısını (saatlik kiralamada saat, günlük kiralamada gün) azaltmıyorsa iade doğurmaz; azaltıyorsa yalnızca azalan birimler iade hesabına girer. Azalan birimlerin bedeli, rezervasyonda dondurulan makine birim fiyatı ve süreye bağlı hizmetlerin birim fiyatları üzerinden, KDV dâhil hesaplanır ve kiralamada kalan kira bedelini aşamaz. Nakliye bedeli gibi süreye bağlı olmayan kalemler kısaltmada iade edilmez; nakliye bedeli yalnızca kiralamanın iptalinde madde 12.1'e göre yüklenir.

(c) Kaydırma da kısmi iptaldir. Başlangıcı ileri alınan bir kiralamada — bitişi de birlikte ileri alınsa bile — boşalan günler bu madde uyarınca kısmi iptal sayılır; bitişe eklenen günler ise uzatma olarak ücretlendirilir. Uzatma bedeli talep onaylandığında tahsil edilir, boşalan günlerin iadesi ise kiralamanın kesin hesabında yapılır; bu nedenle iki tutar birbirinden düşülerek değil, ayrı ayrı gösterilir.

(d) İade edilmeyen kısım, Kiraya Veren'e tazminat olarak ödenir; Kiramak komisyonu kiralamada kalan tutardan ve bu tazminattan alınır. Kısaltma, asıl kiralamaya atıf yapan ayrı bir ek sözleşme olarak kayda geçer.

(e) Kısaltılmış kiralama sonradan Kiracı tarafından iptal edilirse, tablo yalnızca kalan süreye uygulanır; kısaltmada çıkarılan süre ikinci kez hesaba katılmaz ve kısaltmada Kiraya Veren'e ödenen tazminat iade edilmez. İptal Kiracı'ya yüklenemiyorsa — Kiraya Veren'in iptali, mücbir sebebe dayanan iptal, Platform'un kendiliğinden yaptığı iptal veya Kiracı'nın sebep olmadığı bir çakışma nedeniyle yapılan iptal gibi — kısaltmada Kiraya Veren'e ödenen tazminat da Kiracı'ya iade edilir.

(f) İade, Kiracı'nın ödediği tutarı hiçbir hâlde aşmaz ve eksiye düşmez; kiralamanın kesin hesabıyla birlikte yapılır.

(g) Bedeli Kiramak üzerinden tahsil edilen bir kiralamada iş başladıktan sonra süre bu yolla kısaltılamaz; iş, Platform'daki erken bitirme talebiyle sona erdirilir.

(h) Erken bitirmede kesinti yapılmaz. Talebin Platform'a ulaştığı gün (saatlik işlerde ulaştığı saat) kullanılmış sayılır; bundan sonra kalan kullanılmamış tam günlerin (saatlik işlerde tam saatlerin) bedeli, rezervasyonda dondurulan makine birim fiyatı ve süreye bağlı hizmetlerin birim fiyatları üzerinden, KDV dâhil, tamamen Kiracı'ya iade edilir; aylık fiyatlı kalemlerde bir günün bedeli aylık bedelin otuzda biridir; aylık işlerde kalan günler takvim günü olarak sayılır ve sürenin başladığı saatte sona erdiği son takvim günü ayrı bir gün sayılmaz. Talebi hangi taraf açmış olursa olsun tutar talep anında belirlenir ve talebin ne zaman onaylandığına göre değişmez. Bedeli ödenmemiş süre için iade doğmaz; iade, kiralamada kalan kira bedelini aşamaz ve daha önce ödenen tazminatı kapsamaz. Nakliye bedeli ve pazarlıkla belirlenen tutarlar gibi süreye bağlı olmayan kalemler iade edilmez; işin duraklatıldığı süre kullanılmış sayılır. Kiracı'nın erken bitirme talebi, yanıt süresi içinde reddedilmezse bu sürenin sonunda kabul edilmiş sayılır ve talep anında belirlenen tutarla uygulanır; Kiraya Veren'in açtığı ve yanıt süresi içinde kabul edilmeyen talep düşer. Kiracı, kendi erken bitirme talebi yanıt beklerken kiralamayı iptal edemez. Üzerinde anlaşılmış ancak bedeli henüz ödenmemiş bir süre uzatması varken erken bitirme, kısaltma, yeni uzatma, başka bir tarih değişikliği veya kısmi iade talebi açılamaz ve Kiracı işin tamamlandığını onaylayamaz; Kiracı önce uzatmanın bedelini öder ya da uzatmadan vazgeçer. İş duraklatıldığında veya makinenin gelmediği bildirildiğinde açık talepler ve bedeli ödenmemiş uzatma, Kiraya Veren işin tamamlandığını bildirdiğinde ise bedeli ödenmemiş uzatma kapatılır; kapatılan uzatmanın bedeli tahsil edilmez ve talep gerektiğinde yeniden açılabilir. Önceki bir işin uzaması makineyi hâlâ meşgul tutuyorsa, çakışma sürdüğü sürece kiralamanın tarihleri değiştirilemez; Kiracı bunun yerine kiralamayı iptal edebilir ve çakışmaya Kiracı sebep olmadıysa iptal tazminatsızdır, iade tamdır. İşe itiraz edildiğinde açık kısmi iade talebi kapatılır ve iade, itirazın sonucunda belirlenir.

13. Kullanım ve Güvenlik Sorumluluğu

13.1. İş makinesinin kullanımı, sevki, sahada çalıştırılması ve operasyona ilişkin tüm faaliyetlerde, başta 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ikincil düzenlemeleri olmak üzere ilgili mevzuata uygun hareket edilmesi zorunludur. Operatör, Kiraya Veren ve Kiracı; kendi faaliyet alanları bakımından gerekli tüm iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almakla ve uymakla yükümlüdür.

13.2. Platform üzerinden kiralanan iş makinelerini yalnızca gerekli ehliyet, sertifika, operatörlük belgesi, mesleki yeterlilik ve yasal izinlere sahip kişiler kullanabilir. Operatörün mevzuata uygun görevlendirilmesinden, eğitiminden ve çalışma koşullarının denetlenmesinden operatörü sağlayan taraf sorumludur.

13.3. Kiracı; iş makinesinin kullanılacağı çalışma sahasının iş sağlığı ve güvenliği bakımından uygunluğunu sağlamak, gerekli saha güvenlik önlemlerini almak, riskli alanları işaretlemek, üçüncü kişilerin can ve mal güvenliğini korumak ve operatörün güvenli çalışma koşullarına erişimini sağlamakla yükümlüdür.

13.4. İş makinesinin kullanımından doğabilecek iş kazaları, meslek hastalıkları, idari yaptırımlar, üçüncü kişi zararları, operatör kaynaklı kusurlar veya iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılıklardan doğan hukuki, idari ve cezai sorumluluk; atfedilebildiği ölçüde ve kusuru oranında ilgili tarafa aittir. Kiramak, iş sahasında fiilen bulunmadığı ve saha yönetimini üstlenmediği için, iş kazalarından ve saha operasyonlarından kendisine atfedilebilen bir kusur bulunmadıkça sorumlu tutulamaz. Böyle bir zararın Kiramak'a yöneltilmesi durumunda ilgili taraf, zarar, tazminat, idari para cezası, yargılama gideri ve vekâlet ücretini karşılamayı kabul eder; ayrıca, kusuru oranında, Kiramak'ın bu sebeple yaptığı ve belgelendirdiği ödemeleri, ödeme bildiriminden itibaren on (10) gün içinde Kiramak'a öder.

13.5. Taraflar; iş sağlığı ve güvenliği bakımından acil ve tehlikeli bir durumun ortaya çıkması hâlinde ilgili faaliyeti derhâl durdurmak, gerekli bildirimleri yapmak ve zararın büyümesini önlemek amacıyla makul tüm tedbirleri almakla yükümlüdür.

13.6. Taraflar, iş makinesinin kullanımı sırasında çevre mevzuatına uygun hareket etmekle yükümlüdür. Atık yönetimi, yakıt ve kimyasal madde kullanımı, gürültü, toz, emisyon, hafriyat, sızıntı ve çevresel kirlilik konularında gerekli önlemler alınır. Bu kapsamda doğan çevresel zarar, idari para cezası ve üçüncü kişi taleplerinden doğrudan ilgili taraf sorumludur.

14. Sigorta Yükümlülükleri

14.1. Taraflar, kiralama faaliyetleri, iş makinelerinin kullanımı, taşınması, operasyonel süreçler ve üçüncü kişilere verilebilecek zararlar bakımından gerekli sigorta poliçelerini yürürlükte tutmakla yükümlüdür. Bu kapsamda faaliyet konusuna ve operasyonun niteliğine uygun all risk sigortası başta olmak üzere gerekli teminatlar sağlanır.

14.2. Taraflar, Kiramak'ın talebi hâlinde poliçelerini, teminat kapsamlarını ve geçerlilik sürelerini Kiramak'a ibraz etmekle yükümlüdür.

14.3. Sigorta yükümlülüğünün yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde Kiramak, ilgili kullanıcının ilan yayınlama ve kiralama gerçekleştirme faaliyetlerini geçici olarak durdurabilir.

14.4. Poliçelerin geçerliliğini korumak ve değişiklikleri gecikmeksizin bildirmek ilgili tarafın sorumluluğundadır.

15. Mücbir Sebep

15.1. Tarafların bu Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirmesini engelleyen mücbir sebepler nedeniyle taraflar sorumlu tutulamaz. Mücbir sebep süresince etkilenen yükümlülükler askıya alınır ve bu durum ihlal, temerrüt veya tazminat sorumluluğu doğurmaz. Mücbir sebebin otuz (30) günden fazla sürmesi hâlinde taraflar, tazminat yükümlülüğü doğmaksızın fesih hakkına sahiptir.

15.2. Mücbir sebebe dayanan taraf, aldığı tedbirler hakkında diğer tarafa makul süre içinde bilgi verir.

16. Belgeler Arasındaki Öncelik Sırası

16.1. Belgeler arasında çelişki bulunması hâlinde, özel olan genel olana üstün gelir. Öncelik sırası aşağıdaki gibidir:

1. Bu işleme ait İşlem Bilgileri
2. İşbu Kiralama İşlem Sözleşmesi
3. Operatörlü İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi veya Sade İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi
4. Operatör Sözleşmesi, Operatör Sorumluluk Protokolü, Yedek Operatör ve Operatör Değişim Protokolü
5. Kiraya Veren Üye Sözleşmesi veya Kiracı Üye Sözleşmesi
6. Mesafeli Hizmet Sözleşmesi
7. Kullanım Koşulları

16.2. Emredici mevzuat hükümleri her hâlde saklıdır.

17. Yürürlük ve Son Hükümler

17.1. Yürürlük. İşbu Sözleşme, taraflarca elektronik ortamda onaylandığı an yürürlüğe girer. Elektronik onay tarihi, imza tarihi yerine geçer. Kiramak, onay anında gösterilen metnin sürüm numarasını, yürürlük tarihini ve metnin bayt bazında özetini (sha256) kayıt altına alır.

17.2. Kiramak metinde esaslı bir değişiklik yaparsa yeni sürüm ayrıca kabule sunulur; redaksiyonel düzeltmeler yeniden kabul gerektirmez.

17.3. İşbu Sözleşme'nin bir hükmü kısmen veya tamamen geçersiz hâle gelirse, Sözleşme'nin geri kalanı geçerliliğini korur.

17.4. Kiramak'ın bu Sözleşme kapsamındaki bir hakkını kullanmaması, geç kullanması veya belirli bir olay bakımından uygulamaması, o haktan feragat edildiği şeklinde yorumlanamaz.

17.5. Taraflar arasında çıkabilecek uyuşmazlıklarda tarafların defter, kayıt ve belgeleri ile dijital kayıtları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca delil olarak kabul edilir.

17.6. İşbu Sözleşme'den kaynaklanan uyuşmazlıklarda Ankara İcra Daireleri ve Ankara Mahkemeleri yetkilidir. Tüketici işlemlerinde tüketicinin kanundan doğan başvuru ve yetki hakları saklıdır.