Operatör Sorumluluk Protokolü

*(Kiramak Platformu üzerinden yapılan operatörlü iş makinesi kiralamaları için)*

İşbu Operatör Sorumluluk Protokolü ("Protokol"); bir tarafta merkezi Alacaatlı Mah. Beyler Cad. No:36 İç Kapı No:14 Çankaya/ANKARA adresinde bulunan Kiramak Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret Anonim Şirketi ("Kiramak" veya "Şirket"), diğer tarafta iş makinesi operatörü olarak görev alan gerçek kişi ("Operatör") ile operatörlü iş makinesi kiralama işleminde yer alan Kiracı ve Kiraya Veren arasında akdedilmiştir.

Taraflar; işbu Protokol'ün, operatörün görev, yetki, sorumluluk, iş sağlığı ve güvenliği, gizlilik, veri koruma, hasar, ihbar ve teslim süreçlerini açık biçimde düzenlemek amacıyla hazırlandığını kabul eder.

1. Hukuki Dayanak ve Yorum İlkesi

1.1. İşbu Protokol; Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Karayolları Trafik Kanunu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili sair mevzuat çerçevesinde uygulanır.

1.2. Taraflar, operatörün yalnızca makineyi kullanan kişi olmadığını; aynı zamanda işin güvenli, uygun ve sözleşmeye elverişli şekilde yürütülmesinde kilit rol üstlenen kişi olduğunu kabul eder. Bu nedenle operatöre ilişkin görev sınırları açık ve bağlayıcı şekilde belirlenmiştir.

2. Tanımlar

Operatör: İş makinesini kullanmak üzere gerekli ehliyet, sertifika, mesleki yeterlilik, tecrübe ve sağlık elverişliliğine sahip gerçek kişiyi ifade eder.

Kiracı: İş makinesinin operatörlü kullanımından yararlanan gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.

Kiraya Veren: İş makinesinin malikini, işletmecisini veya kiraya verme hakkına sahip kişiyi ifade eder. Operatör, Kiraya Veren'in şirketine bağlı olarak görevlendirilir.

İş Makinesi: Kiramak Platformu'nda kiralanan, operatörlü kullanım konusu makine, ekipman veya cihazı ifade eder.

İş Sahası: İş makinesinin kullanılacağı şantiye, fabrika, depo, saha, yol, arazi veya benzeri çalışma alanını ifade eder.

Teslim Kaydı: Operatörün ve iş makinesinin fiilen teslim alındığını, çalışma saatini, durumunu ve iş sahasını gösteren elektronik kaydı ifade eder.

Güvenlik Talimatı: Kiracı, Kiraya Veren veya Kiramak tarafından yazılı olarak iletilen iş sağlığı ve güvenliği, operasyon, kullanım ve saha talimatlarını ifade eder.

3. Protokolün Konusu ve Kiramak'ın Konumu

3.1. İşbu Protokol'ün konusu; operatörün iş makinesini kullanırken uyması gereken kuralların, sorumluluk sınırlarının, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin, hasar ve kaza hâlinde bildirim usulünün, gizlilik ve veri koruma yükümlülüklerinin ve görev sona erdiğinde yapılacak işlemlerin düzenlenmesidir.

3.2. Kiramak, kiralama zincirinin asıl tarafıdır; iş makinesini Kiraya Veren'den kiralar ve Kiracı'ya kiraya verir. Bu konum, Kiramak'ın Operatör'ün işvereni olduğu anlamına gelmez: Operatör'ün görevlendirilmesi, çalışma düzeni ve ücreti Kiraya Veren'in sorumluluğundadır.

3.3. Operatör; iş makinesini yalnızca kendisine bildirilen görev, iş sahası ve süre içinde kullanacağını, işin niteliği dışına çıkmayacağını ve kendisine iletilen güvenlik kurallarına uyacağını kabul eder.

4. Operatörün Görev ve Yetki Sınırı

4.1. Fiili kullanım sınırı. Operatör, iş makinesini yalnızca kendisine verilen görev kapsamında kullanabilir. İş makinesini; iş sahası dışında, yetkisiz kişilere, amaç dışı, aşırı yük altında, teknik kapasiteye aykırı biçimde veya alkol, uyuşturucu, yorgunluk ya da uygunsuz şartlar altında kullanamaz.

4.2. Yetki aşımı yasağı. Operatör, iş makinesi üzerinde yetkisiz tamir, parça değişimi, teknik müdahale, yazılım müdahalesi, güvenlik sistemi iptali veya hız / güç / performans değişikliği yapamaz.

4.3. Üçüncü kişiye kullandırmama. Operatör, iş makinesini başka bir operatöre, yardımcıya, işçiye veya üçüncü kişiye devredemez ve kullandıramaz; aksi ancak Kiraya Veren'in yazılı onayıyla mümkündür.

4.4. Talimatlara uyma. Operatör; bağlı olduğu şirketin ve Kiracı'nın ilettiği teknik, güvenlik ve operasyon talimatlarına uygun davranmakla yükümlüdür. Talimatların çelişmesi hâlinde derhâl açıklama talep eder ve belirsizlik giderilmeden tehlikeli faaliyete devam etmez.

5. İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri

5.1. Kişisel koruyucu donanım. Operatör, kendisine gerekli kişisel koruyucu donanımın sağlanması hâlinde bunları kullanır; sağlanmamışsa tehlikeli işe başlamadan önce durumu bildirir.

5.2. Güvensiz alan bildirimi. Operatör; iş sahasının güvenli olmadığını, zemin koşullarının elverişsiz olduğunu, görünürlüğün yetersiz olduğunu, çevresel tehlike bulunduğunu veya makinenin çalışmasına engel bir durum olduğunu fark ederse işi derhâl durdurur ve ilgili tarafa bildirir.

5.3. Yorgunluk ve sağlık bildirimi. Operatör; sağlık durumu, yorgunluk, dikkat kaybı, ilaç kullanımı, görüş bozukluğu veya benzeri sebeplerle güvenli çalışamayacak durumda ise bunu derhâl bildirir ve çalışmaz.

5.4. İhlal hâlinde sorumluluk. Operatör, açık ve ağır güvenlik ihlali hâlinde kusuru oranında sorumlu tutulabilir. İş sahasının güvenli olmaması, ekipmanın arızalı olması veya talimatların hatalı olması hâlinde sorumluluk olayın niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.

6. Hasar ve Kaza Hâlinde Bildirim Yükümlülüğü

6.1. Operatör; makine hasarı, mekanik arıza, devrilme riski, üçüncü kişiye zarar, iş kazası, yangın, çarpma, çökme, yakıt / yağ / hidrolik sızıntısı, güvenlik ekipmanı arızası, yetkisiz kullanım ve kaza, yaralanma veya ölüm riski hâllerinden herhangi birinin meydana gelmesi ya da meydana gelme ihtimali doğması hâlinde durumu derhâl bildirmekle yükümlüdür.

6.2. Operatör, olayın büyümesini önlemek için makineyi güvenli şekilde durdurur, alanı mümkünse emniyete alır ve durumu derhâl Kiracı'ya, Kiraya Veren'e ve gerekiyorsa Kiramak'a bildirir.

6.3. Operatör; tarih, saat, yer, olayın kısa açıklaması, varsa tanık bilgileri, fotoğraf ve video kaydı ile makinenin son durumuna ilişkin bilgileri mümkün olan en kısa sürede iletmekle yükümlüdür.

7. Kusur, Dikkat ve Özen Yükümlülüğü

7.1. Operatör, iş makinesini mesleğin gerektirdiği dikkat ve özenle kullanır.

7.2. Operatörün kusurlu sayılabileceği başlıca hâller şunlardır: emniyet kurallarına aykırı kullanım, teknik sınırı aşma, ihmal, yetkisiz hareket, işaret ve talimatlara uymama, kör nokta, yük, hız veya manevra hatası, güvenlik prosedürlerini ihlal, alkollü veya uyuşturucu etkisi altında çalışma, dinlenme süresine rağmen çalışmayı sürdürme ve şantiye ile saha kurallarına aykırı davranma.

7.3. Operatör, makineyi kendi güvenliği kadar çevredeki işçilerin, üçüncü kişilerin, tesislerin ve malların güvenliğini gözeterek kullanır.

8. Yasak Fiiller

8.1. Operatör aşağıdaki fiilleri yapamaz:

• iş makinesini özel amaçla kullanmak,
• iş sahası dışına çıkmak,
• fazla yol veya süre kullanmak,
• yetkisiz kişiyi makineye almak,
• iş makinesini amacı dışında kullanmak,
• makineyi kasıtlı olarak zarara uğratmak,
• kayıtları değiştirmek,
• çalışma süresini yanlış bildirmek,
• sahte teslim veya iade beyanında bulunmak,
• güvenlik cihazlarını devre dışı bırakmak,
• Kiraya Veren'in onayı olmaksızın üçüncü kişilerin talimatını kabul etmek,
• iş makinesiyle ilgili gizli teknik bilgileri ifşa etmek.

8.2. Operatörün bu fiillerden biriyle zarara sebebiyet vermesi hâlinde, olayın niteliğine göre disiplin, tazminat, cezai şart ve hukuki / cezai sorumluluk doğabilir.

9. Sorumluluğun Dağılımı

9.1. Operatörün kişisel sorumluluğu. Operatör, kendi kusurundan doğan doğrudan zararlar bakımından kusuru oranında sorumludur. Sorumluluk değerlendirmesi; olayın oluş şekline, iş sahasının durumuna, ekipmanın teknik hâline, verilen talimatlara ve tarafların fiili sevk ve idaresine göre yapılır.

9.2. Kiracı'nın sorumluluğu. Kiracı; iş sahasının güvenliği, makinenin kullanım amacı, çalışma düzeni ve operatöre iletilen iş bilgisi bakımından sorumludur. Kiracı'nın verdiği hatalı veya eksik bilgi nedeniyle doğan zararlarda Kiracı sorumlu olabilir.

9.3. Kiraya Veren'in sorumluluğu. Kiraya Veren; makinenin teknik uygunluğu, bakım durumu, gizli ayıplar, eksik teslim, ruhsat / tescil / sigorta bilgilerinin doğruluğu ile operatörün görevlendirilmesi, yeterliliği ve çalışma düzeni bakımından sorumludur.

9.4. Kiramak'ın konumu. Kiramak, kiralama zincirinin asıl tarafı olarak Kiracı'ya karşı hizmetin sağlanmasından sorumludur. Kiramak iş sahasında fiilen bulunmaz, saha yönetimini üstlenmez ve operatöre talimat vermez; bu nedenle iş kazalarından ve saha operasyonlarından kendisine atfedilebilen bir kusur bulunmadıkça sorumlu tutulamaz. Kiramak, asıl taraf sıfatıyla sorumlu tutulduğu hâllerde zararın ilgili tarafa atfedilebilen kısmı için o tarafa rücu eder.

9.5. Birlikte sorumluluk. Somut olayda birden fazla tarafın kusuru varsa, kusur oranları ve hukuki statüler dikkate alınarak sorumluluk paylaşılır. Gerekirse sigorta ve tazminat süreçleri birlikte işletilir.

10. Eğitim ve Yeterlilik Yükümlülüğü

10.1. Operatör; ehliyet, sertifika, mesleki yeterlilik, sağlık uygunluğu, saha tecrübesi ve güvenlik eğitimi şartlarını hâiz olduğunu beyan eder.

10.2. Operatör; sahte, eksik veya güncel olmayan belge kullanamaz. Belge süresinin dolması, yetkinlik kaybı veya sağlık engeli doğması hâlinde bunu derhâl bildirmek zorundadır.

11. Gizlilik ve Veri Koruma

11.1. Operatör; görevini ifa ederken öğrendiği müşteri bilgilerini, iş makinesi sahibi bilgilerini, saha bilgilerini, fiyatlandırma bilgilerini, operasyon planlarını, rota ve konum bilgilerini, iş organizasyonunu, teknik veriyi ve kullanıcı verilerini gizli tutmakla yükümlüdür.

11.2. Operatör bu bilgileri üçüncü kişilere açıklayamaz, sosyal medyada paylaşamaz, fotoğraf veya video ile ifşa edemez, başka işlerde kullanamaz ve kişisel cihazlarında saklayamaz.

11.3. Kişisel veri işleniyorsa, Operatör kendisine bildirilen KVKK talimatlarına uymakla yükümlüdür. Verilerin hangi amaçla işlendiği Aydınlatma Metni'nde açıklanmıştır.

12. İş Kazası ve Acil Durum Prosedürü

12.1. İş kazası, yaralanma, yangın, devrilme, elektrik çarpması, çökme, çarpışma veya benzeri acil durumda Operatör sırasıyla:

1. makineyi güvenli şekilde durdurur,
2. gerekirse alanı tahliye eder,
3. yaralılar için acil yardım çağrılmasını sağlar,
4. Kiracı'ya ve ilgili tarafa haber verir,
5. olay yerini mümkünse korur,
6. fotoğraf, video ve olay notu tutar,
7. yetkili makam bildirimine yardımcı olur.

12.2. Operatör, acil durum sonrasında yetkisiz açıklama yapmaz ve olayla ilgili resmî süreçler dışında yorumda bulunmaz.

13. Teslim ve İade Sorumluluğu

13.1. Operatör, iş makinesini teslim alırken ve iade ederken makinenin genel durumunu, çalışma saatini, yakıt / enerji durumunu, görünür hasarları, ekipman eksiklerini ve güvenlik uyarılarını kontrol eder ve kayıt altına alınmasına yardımcı olur.

13.2. Operatör, iş bitiminde makineyi güvenli şekilde teslim eder; anahtar, kart, kumanda, ekipman ve varsa belgeleri yetkili kişiye iade eder.

14. İhlal ve Sonuçları

14.1. Operatör, işbu Protokol'e aykırı davranırsa; görevden derhâl alınma, iş makinesi erişiminin sonlandırılması, zararların tazmini, sözleşmesel cezai şart uygulanması, sigorta süreçlerinde sorumluluğun operatör aleyhine değerlendirilmesi ve gerekli hâllerde adli veya idari başvuru yapılması sonuçları doğabilir.

14.2. Operatör; ehliyetsiz kullanım, yetkisiz kullanım, kasıtlı zarar, sahte kayıt, gizlilik ihlali, güvenlik ihlali ve olay bildirimi yapmama hâllerinin ağır ihlal sayılacağını kabul eder.

14.3. Uygulanacak cezai şart, Operatör Sözleşmesi'nin 7. maddesinde düzenlenmiştir.

14.4. Operatör Sözleşmesi'nde açıkça yazılı olan cezai şart dışında bir cezai şart uygulanmaz. Sözleşme setinin ilk taslaklarında atıf yapılan ayrı bir cezai şart çizelgesi düzenlenmemiştir.

15. Süre ve Sona Erme

15.1. İşbu Protokol, operatörlü kiralama işleminin başladığı tarihte yürürlüğe girer ve işin tamamlanması, operatör görevinin sona ermesi veya tarafların yazılı kararıyla sona erer.

15.2. Aşağıdaki hâllerde Protokol derhâl sona erdirilebilir: ağır güvenlik ihlali, ciddi kusur, operasyonu riske atan davranış, yetki aşımı, alkol veya uyuşturucu etkisi altında çalışma, sahte belge veya sahte kayıt, makineye ya da üçüncü kişilere ciddi zarar.

15.3. Protokolün sona ermesi; doğmuş zarar, tazminat, cezai şart ve gizlilik yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

16. Belgeler Arasındaki Öncelik Sırası

16.1. Belgeler arasında çelişki bulunması hâlinde, özel olan genel olana üstün gelir. Öncelik sırası aşağıdaki gibidir:

1. Bu işleme ait İşlem Bilgileri
2. Kiralama İşlem Sözleşmesi
3. Operatörlü İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi
4. İşbu Operatör Sorumluluk Protokolü ve Yedek Operatör ve Operatör Değişim Protokolü
5. Operatör Sözleşmesi
6. Kiraya Veren Üye Sözleşmesi veya Kiracı Üye Sözleşmesi
7. Mesafeli Hizmet Sözleşmesi

16.2. Emredici mevzuat hükümleri her hâlde saklıdır.

17. Yürürlük ve Son Hükümler

17.1. Yürürlük. İşbu Protokol, taraflarca elektronik ortamda onaylandığı an yürürlüğe girer. Elektronik onay tarihi, imza tarihi yerine geçer. Kiramak, onay anında gösterilen metnin sürüm numarasını, yürürlük tarihini ve metnin bayt bazında özetini (sha256) kayıt altına alır.

17.2. Kiramak metinde esaslı bir değişiklik yaparsa yeni sürüm ayrıca kabule sunulur; redaksiyonel düzeltmeler yeniden kabul gerektirmez.

17.3. İşbu Protokol'den doğabilecek uyuşmazlıklarda Ankara İcra Daireleri ve Ankara Mahkemeleri yetkilidir. Taraflar isterse öncelikle Platform içi inceleme veya arabuluculuk yoluna başvurulmasını ayrıca kararlaştırabilir.