Sade İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi
*(Kiramak Platformu üzerinden yapılan operatörsüz kiralama işlemleri için)*
İşbu Sade İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi ("Sözleşme"); bir tarafta merkezi Alacaatlı Mah. Beyler Cad. No:36 İç Kapı No:14 Çankaya/ANKARA adresinde bulunan Kiramak Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret Anonim Şirketi ("Kiramak" veya "Şirket") ile diğer tarafta Kiramak'ın dijital platformu, mobil uygulaması, internet sitesi, çağrı merkezi veya diğer iletişim kanalları üzerinden iş makinesi kiralama talebinde bulunan ya da iş makinesini kiraya veren gerçek veya tüzel kişi (durumuna göre "Kiracı" veya "Kiraya Veren") arasında akdedilmiştir.
Taraflar, işbu Sözleşme'nin operatörsüz kiralama işlemleri için düzenlendiğini; operatör temini, operatör sorumluluğu ve operatör değişimi gibi hususların bu Sözleşme kapsamına girmediğini kabul eder. Kiracı talebinde operatörlü ya da operatörsüz kiralamayı seçer; fiyat her iki seçimde aynıdır, çünkü makinenin ilan edilen fiyatı operatörü de kapsar. Operatörlü kiralamada işçilik bu fiyatın içinden ayrılır ve faturada ayrı kalem olarak gösterilir; fiyata eklenmez (Operatörlü İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi madde 7.2).
1. Hukuki Dayanak ve Yorum İlkesi
1.1. İşbu Sözleşme; Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Karayolları Trafik Kanunu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı ve ilgili sair düzenlemeler çerçevesinde uygulanır. Taraflar, ticari hayatın gerekleri ve dürüstlük kuralı çerçevesinde hareket edeceğini kabul eder.
1.2. Taraflar, işbu Sözleşme'nin kira ilişkisini kurmakla birlikte teslim, kullanım, bakım, hasar, sigorta, iade, gecikme ve uyuşmazlık çözümü konularını ayrıca düzenlediğini kabul eder.
2. Tanımlar
Kiralanan İş Makinesi: Markası, modeli, tipi, seri numarası, şase numarası, motor numarası, kapasitesi ve teknik özellikleri İşlem Bilgileri'nde ve Platform'daki makine kaydında gösterilen iş makinesini, ekipmanı veya cihazı ifade eder.
Kiracı: İş makinesini kullanım, inşaat, saha, üretim, taşıma, kazı, yükleme veya benzeri amaçlarla teslim alan gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.
Kiraya Veren: İş makinesinin malikini, zilyedini, işletmecisini, yetkili kullanıcısını veya kiraya verme hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.
Platform / Uygulama: Kiramak tarafından işletilen mobil uygulama, internet sitesi, yönetim paneli, çağrı merkezi sistemi ve bunların bağlı sürümlerini ifade eder.
Teslim Kaydı: İş makinesinin teslim alındığını; teslim tarihi, saati, yeri ve durumunu gösteren, Platform üzerinde tutulan elektronik kaydı ifade eder.
İşlem Bilgileri: Kiralama İşlem Sözleşmesi'nin 3. maddesinde tanımlanan ve Platform'da tutulan işlem verilerini ifade eder.
Kira Bedeli: İşlem Bilgileri'nde gösterilen saatlik, günlük, haftalık, aylık veya proje bazlı bedeli ifade eder.
İş Sahası: İş makinesinin kullanılacağı şantiye, fabrika, depo, saha, yol, arazi veya benzeri çalışma alanını ifade eder.
3. Sözleşmenin Konusu ve Kiramak'ın Konumu
3.1. İşbu Sözleşme'nin konusu; Kiraya Veren'e ait veya Kiraya Veren tarafından işletilen iş makinesinin, belirlenen süre ve şartlar dâhilinde kullanılmak üzere Kiracı'ya teslimi; kullanım şartları, bedel, bakım, hasar, sigorta, sorumluluk, iade ve uyuşmazlık hâlleri ile bunlara bağlı taraf yükümlülüklerinin düzenlenmesidir.
3.2. Kiramak bu kiralamanın asıl tarafıdır. Kiramak, iş makinesini Kiraya Veren'den kiralar ve kendi nam ve hesabına Kiracı'ya kiraya verir. Kiracı'nın karşı tarafı Kiramak, Kiraya Veren'in karşı tarafı da Kiramak'tır. Kiraya Veren ile Kiracı arasında doğrudan bir kira ilişkisi kurulmaz.
3.3. Kiramak'ın asıl taraf olması aşağıdakileri değiştirmez: Kiramak iş makinesinin maliki değildir ve iş sahasındaki fiili işleten değildir. Makinenin teknik durumu Kiraya Veren'in, sahadaki iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri Kiracı'nın sorumluluğundadır.
3.4. Kiramak'ın bu işlemden doğan sorumluluğu, işleme ait toplam kiralama bedeli ile sınırlıdır. Bu sınırlama, Kiramak'ın kastından veya ağır ihmalinden doğan zararlarda ve emredici mevzuatın izin vermediği hâllerde uygulanmaz. Kiramak, asıl taraf sıfatıyla sorumlu tutulduğu hâllerde zararın ilgili tarafa atfedilebilen kısmı için o tarafa rücu eder.
4. İş Makinesinin Özellikleri ve Teslim
4.1. Kiralanan iş makinesine ilişkin marka, model, tip, seri numarası, şase numarası, motor numarası, çalışma saati, ekipman listesi, aksesuarlar, teknik özellikler, ruhsat ve tescil bilgileri, bakım geçmişi, mevcut arıza ve hasar durumu ile sigorta bilgileri Platform'daki makine kaydında ve İşlem Bilgileri'nde yer alır.
4.2. Kiraya Veren, iş makinesini belirtilen tarihte, yerde ve kullanım amacına elverişli, çalışır, güvenli ve eksiksiz durumda teslim etmekle yükümlüdür.
4.3. Kiracı, teslim anında makineyi incelemek ve mevcut ayıp ile eksikleri teslim kaydına yazdırmakla yükümlüdür. Teslim anında yazılı olarak bildirilmemiş ve kayda geçirilmemiş ayıplar bakımından teslimin sözleşmeye uygun olduğu karine olarak kabul edilir; bu karine emredici mevzuat hükümlerini ortadan kaldırmaz.
4.4. Taraflar, teslimde Platform üzerinde bir başlangıç raporu düzenlenmesini kabul eder. Rapor, kamera ile çekilmiş en az bir fotoğrafı, zamanı ve alınabildiği ölçüde konumu içerir; rapora not eklenebilir. Çalışma saati, yakıt seviyesi ve ekipman durumu gibi raporda yer almayan hususlarda, tarafların Platform üzerinden paylaştığı fotoğraf ve mesajlar esas alınır.
5. Kira Süresi
5.1. Kira süresi İşlem Bilgileri'nde gösterilir ve belirli gün sayısı, saatlik kullanım, haftalık kullanım, aylık kullanım, proje süresi veya iş bitimine kadar kullanım şeklinde düzenlenebilir.
5.2. Süre, iş makinesinin Kiracı'ya fiilen teslim edildiği tarih ve saat itibarıyla başlar; iade anında sona erer.
5.3. Süre uzatımı Platform üzerinden onaylanır. Sözlü uzatma, yazılı teyit ile desteklenmedikçe bağlayıcı sayılmaz. Uzatma sınırsız sayıda yapılabilir ve her uzatma, asıl kiralamaya atıf yapan ayrı bir ek sözleşme doğurur. Kararlaştırılan bitiş anından sonra makinenin kullanılmaya devam edilmesi, yalnızca Platform üzerinden yapılan uzatma talebi ve karşı tarafın onayıyla mümkündür.
5.4. İşin süresinin uzaması hâlinde Kiracı, en az yirmi dört (24) saat önceden Platform üzerinden bildirimde bulunmakla yükümlüdür. Uzatma talebi yapılmadan ve onaylanmadan sürenin aşılması, tarafların bu Sözleşme'den doğan haklarını saklı tutar.
6. Kira Bedeli, Ödeme ve Güvence
6.1. Kiracı, iş makinesinin kullanımına karşılık İşlem Bilgileri'nde gösterilen kira bedelini ödemeyi kabul eder. Kira bedeli saatlik, günlük, haftalık, aylık, iş bazlı, metreküp / ton / iş miktarı bazlı veya operasyon bazlı olarak kararlaştırılabilir.
6.2. Kiracı'nın borçlusu olduğu taraf Kiramak'tır. Bedel, banka havalesi / EFT ile doğrudan Kiramak'ın banka hesabına veya kredi / banka kartı ile Kiramak'ın anlaşmalı olduğu yetkili ödeme kuruluşunun altyapısı üzerinden tahsil edilir. Kiracı, Platform'a önceden para yükleyemez ve Platform'da harcanabilir genel bir kredi tutamaz; her ödeme belirli bir kiralama işlemine tahsis edilir. Ödeme kuruluşu taksit sunarsa taksit sayısı ve vade farkı dâhil toplam tutar, ödeme onaylanmadan önce ödeme kuruluşunun ödeme sayfasında gösterilir; vade farkını Kiracı öder, bu tutar Kiramak'a değil ödeme kuruluşuna ödenir ve komisyon hesabına girmez. Taksit en çok on iki (12) taksittir ve yalnızca 5.000 TL ve üzerindeki ödemelerde sunulur. Taksit seçenekleri ve taksit için alt tutar ödeme ekranında gösterilir.
6.3. Her ödeme Kiramak üzerinden yapılır. Kiracı, kiralamanın bedelini madde 6.2'deki yollardan biriyle Kiramak'a öder. Bedelin tamamen veya kısmen Kiraya Veren'e doğrudan ödenmesi Platform dışı ödemedir.
6.4. Kiracı, ödeme vadesinde temerrüde düşerse gecikme faizi, gecikme bedeli, tahsilat masrafı ve gerekiyorsa makinenin geri alınması masraflarından da sorumludur.
6.5. Taraflar, gerekli görülürse güvence tutarı, teminat mektubu, kefalet, çek veya senet kararlaştırabilir. Güvence tutarı İşlem Bilgileri'nde gösterilir ve kesin hesabın tamamlanmasının ardından iade edilir.
6.6. Yol ücreti. Kiracı'nın onayladığı teklifte Kiraya Veren makineyi sahaya getirmeyi üstlenmişse makineyi Kiraya Veren getirir. Getirme masrafı, onaylanan teklifte gösterildiği şekilde karşılanır. Aksi hâlde makineyi Kiracı, masrafı kendisine ait olmak üzere Kiraya Veren'in bildirdiği yerden teslim alır. Kiraya Veren ilanında makineyi sahaya getirmeyi üstlenmemişse Platform kiralamaya kendiliğinden yol ücreti veya Nakliye kalemi eklemez. Kiraya Veren'in teklifte ayrıca belirttiği ve Kiracı'nın onayladığı kalemler bu kuralın dışındadır. Kiramak'ın sahaya kendi yürüyerek giden makineler için belirlediği kategorilerde iş sahası makineye yirmi (20) kilometre veya daha yakınsa nakliye yazılmaz; Platform kiralamaya yol ücreti ekler. Yol ücreti, ilanın saatlik makine fiyatının ilanda gösterilen saat sayısıyla çarpımıdır; ilanda saatlik fiyat yoksa günlük fiyatın sekizde biri esas alınır. İş sahası ilanda gösterilen yakınlık sınırından daha yakınsa, kiralanan süre ilanda gösterilen azami süreden uzunsa veya kiralama günlük, aylık ya da sefer bazlıysa yol ücreti eklenmez. Bu kurallardan azami süre ve günlük kiralama kuralı, bir sonraki cümlede sayılan kategoriler için uygulanmaz. Kiramak'ın ilan sayfasında belirttiği kendi yürüyerek ya da kamyon üstünde sahaya giden vinçler (arazi tipi, kamyon üstü teleskopik ve mobil teleskopik vinçler), hiyaplar (hidrolik yükleme ve rolloading vinçleri) ve kamyon üstü platformlar (teleskopik ve mafsallı) için yol ücreti, kiralama saatlikse kiralama süresi azami süreyle sınırlanmaksızın, kiralama günlükse kiralama başına bir kez eklenir; günlük kiralamada gün sayısıyla çarpılmaz ve uzatmada yeniden eklenmez; aylık kiralamada eklenmez. İş sahası ilanda gösterilen yakınlık sınırından daha yakınsa bu kategorilerde de yol ücreti eklenmez; iş sahası yirmi (20) kilometreden uzaksa her kiralama türünde Nakliye yazılır. Kiraya Veren saat sayısını, yakınlık sınırını ve azami süreyi ilanında değiştirebilir; yirmi (20) kilometre sınırını değiştiremez. Kiralamaya rezervasyon anında ilanda geçerli olan değerler uygulanır. Yol ücreti talepte, teklifte ve İşlem Bilgileri'nde ayrı bir kalem olarak gösterilir ve ayrı bir fatura satırıyla faturalanır; kira bedeli gibi işlem görür: KDV'ye tabidir, KDV tevkifatı uygulanmaz ve Kiramak'ın payı bu kalemden de alınır. Yol ücreti, operatörün iş yerine ulaşımını da kapsar. Kiralamanın uzatılmasında yol ücreti yeniden eklenmez; kısaltılmasında iade edilmez ve oranlanmaz; iptalde madde 14.1'e göre işlem görür. Aynı kiralamada yol ücreti ile nakliye (madde 6.7) birlikte yer alamaz; iş sahası yirmi (20) kilometreden uzaksa veya makine sahaya lowbed ile götürülüyorsa yol ücreti yerine nakliye yazılır. Kamyon kiralamasında yol ücretinin uygulanıp uygulanmadığı teklifte ve İşlem Bilgileri'nde gösterilir. Yol ücreti yazılmışsa Kiraya Veren, makine yola çıktığında bunu Platform'da "Yola Çıktım" ile işaretlemekle yükümlüdür. İşaret, makinenin sevk edildiğinin kaydıdır. İşaret konmadan işe başlanamaz ve Kiracı'nın gelmediği bildirilemez. İşareti Kiraya Veren adına işi yürütmeye yetkili kişi de koyabilir. Yol ücretinin iptal ve gelmeme hâllerinde Kiraya Veren'de kalması bu işarete bağlıdır (madde 14.1); işaret konmamışsa Kiraya Veren bu korumadan yararlanamaz. Bu kural, Kiramak'ın uygulamaya aldığı tarihten sonra yapılan rezervasyonlarda uygulanır; daha önce yapılan rezervasyonlarda Kiraya Veren teklife en çok sekiz (8) saatlik yol süresi ekleyebilir ve yol süresi aynı birim fiyatla ücretlendirilir. Bu metnin yürürlük tarihinden önce yapılan rezervasyonlara, rezervasyon tarihinde yürürlükte olan metin uygulanır.
6.7. Nakliye ve yansıtma. Kiracı'nın onayladığı teklifte Kiraya Veren makineyi sahaya lowbed ile götürmeyi (nakliye) üstlenmişse nakliyeyi Kiraya Veren yapar veya yaptırır; Kiramak nakliye düzenlemez. Nakliyenin bedeli İşlem Bilgileri'nde ayrı bir kalem olarak Nakliye adıyla gösterilir. Kiracı, nakliye ve kamyon seferi kalemlerinde KDV tevkifatı yapmaz. Her kiralamada:
- Kiraya Veren'in Kiramak'a düzenlediği faturada nakliyeye, Kiraya Veren'in aynı ay içinde Kiramak'a düzenlediği faturalarda 624 koduna giren kalemlerin KDV dâhil toplamı o yıl için ilan edilen sınırı (2026 için 12.000 TL) aştığında 624 kodlu tevkifat (KDV'nin 2/10'u) uygulanır. Toplam, Kiramak'ın payı düşüldükten sonraki tutar üzerinden hesaplanır; ay, faturanın tarihine göre belirlenir ve tevkifatı Kiramak keser.
- Kiraya Veren nakliyeyi başka bir şirkete yaptırıp bedelini yansıttığını teklifte beyan etmişse (yansıtma) bu kalemde tevkifat uygulanmaz ve kalem aylık toplama girmez; Kiramak'ın payı bu kalemden de alınır.
Bu madde Kiracı'nın ödeyeceği bedeli değiştirmez.
7. Teslim, Kullanım ve İade Şartları
7.1. Kiralanan iş makinesi, teslim kaydı ile birlikte Kiracı'ya verilir. Kiracı, iş makinesini yalnızca sözleşmede belirtilen amaçla, yalnızca iş sahasında, yetkili ve eğitimli kişilerce, güvenlik kurallarına uygun olarak ve teknik sınırlar içinde kullanmakla yükümlüdür.
7.2. Kiracı, makineyi aşırı yük altında, yetkisiz alanlarda, ruhsata veya teknik kapasiteye aykırı biçimde, bakım yapılmadan ya da alkol, uyuşturucu, yorgunluk veya uygunsuz şartlar altında kullandıramaz.
7.3. Sözleşme sonunda Kiracı, makineyi teslim aldığı durumla uyumlu şekilde, olağan aşınma ve yıpranma dışında, çalışır vaziyette, temizlenmiş, ekipmanları tam, yakıt / şarj seviyesi ve diğer teslim kriterleri dikkate alınarak iade eder. İade anında kayıt düzenlenir; eksik, hasar veya arıza bulunması hâlinde bunlar ayrıca kaydedilir.
8. Kiracının Yükümlülükleri
8.1. Kiracı;
- kira bedelini zamanında ödemek,
- makineyi özenli kullanmak,
- makineyi sözleşme dışı amaçla kullanmamak,
- üçüncü kişilere devretmemek, kiraya vermemek, alt kiraya çıkarmamak,
- bakım ve güvenlik kurallarına uymak,
- operasyon alanında gerekli izinleri, iş güvenliği önlemlerini ve çalışma ortamını sağlamak,
- makineyi zamanında ve eksiksiz iade etmek,
- hasar, kayıp, çalıntı, el koyma veya benzeri durumları derhâl bildirmek
ile yükümlüdür.
9. Kiraya Verenin Yükümlülükleri
9.1. Kiraya Veren;
- makineyi sözleşmeye uygun şekilde teslim etmek,
- makinenin kiralama süresince sözleşmeye uygun kullanıma elverişli durumda kalmasını sağlamak,
- bakım, onarım ve teknik uygunluğa ilişkin yükümlülükleri yerine getirmek,
- makinenin mülkiyeti, zilyetliği ve kullanım hakkı üzerinde üçüncü kişi iddialarından doğacak ihtilafları azaltacak açıklığı sağlamak,
- gerekli sigorta ve ruhsat durumunu bildirmek,
- gizli ayıp ve kullanım engellerini bildirmek,
- kiralamaya yol ücreti yazılmışsa makine yola çıktığında bunu Platform'da "Yola Çıktım" ile işaretlemek (madde 6.7)
ile yükümlüdür.
10. Bakım, Arıza ve Servis
10.1. Kiralanan iş makinesinde meydana gelebilecek arıza, bakım ve servis ihtiyaçları taraflarca önceden belirlenir. Olağan bakım ve kullanım nedeniyle oluşan sarf masrafları, teknik arızanın kaynağı, kullanıcı hatası, üretim / malzeme / eski kullanım kaynaklı bozukluk ve saha koşullarından doğan zarar ayrı ayrı değerlendirilir.
10.2. Arıza hâlinde Kiracı kullanımı derhâl durdurur ve durumu Platform üzerinden bildirir. Yetkisiz tamir, müdahale, parça değişimi veya teknik manipülasyon yasaktır.
10.3. Arıza süresince kira bedelinin işleyip işlemeyeceği İşlem Bilgileri'nde gösterilir; gösterilmemişse Kiraya Veren'e atfedilebilen bir arıza süresince kira bedeli işlemez.
11. Sigorta, Hasar ve Sorumluluk
11.1. Kiralanan iş makinesinin trafik, kasko, sorumluluk, iş makinesi, üçüncü kişi mali sorumluluk veya benzeri sigorta teminatları Platform'daki makine kaydında gösterilir.
11.2. Taraflar, özellikle kaza, devrilme, yangın, çalınma, üçüncü kişiye zarar, iş kazası, çevresel zarar, ekipman kaybı ve yetkisiz kullanım risklerinin doğabileceğini kabul eder.
11.3. Hasar hâlinde kimin sorumlu olacağı, olayın sebebine, kusur durumuna, sigorta kapsamına ve somut olaya göre belirlenir. Kiracı, kendi kusuru veya birlikte kusuru nedeniyle doğan tüm zararlardan sorumludur. Kiraya Veren'in gizli ayıp, eksik teslim veya yanlış bilgi vermesi hâlinde ise Kiraya Veren sorumluluk taşır.
12. İş Sağlığı ve Güvenliği
12.1. Kiracı, iş sahasında gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almakla yükümlüdür. Kiralanan iş makinesinin kullanılacağı saha güvenli, yetkili, mevzuata uygun, yeterli zemin ve erişime sahip ve çalışma için elverişli olmalıdır.
12.2. Kiracı; güvenli olmayan alanda çalışmayı durdurmak, tehlikeli durumları bildirmek ve makineyi korumakla yükümlüdür.
13. Gizlilik ve Veri Koruma
13.1. Taraflar; işbu Sözleşme kapsamında öğrendikleri ticari sır, fiyat, müşteri bilgisi, teknik veri, iş modeli, sözleşme içeriği, operasyon planı ve benzeri gizli bilgileri üçüncü kişilere açıklamamayı kabul eder.
13.2. Platform üzerinden işlenen kişisel veriler bakımından KVKK'ya uygun davranılacağı; tarafların yalnızca gerekli verileri, gerekli süre kadar ve gerekli amaçla kullanacağı kabul edilir.
14. İptal ve İade
14.1. Bir kiralama için tek bir iptal rejimi uygulanır ve bu rejim, iptalin kiralamanın başlangıç anına ne kadar süre kala yapıldığına göre belirlenir. Kiralamanın süresine veya iptalin hangi ekrandan yapıldığına göre değişen ayrı rejimler uygulanmaz. Makinenin sevk edilmiş olması da iade oranını değiştirmez; sevk edilmiş bir makinede yalnızca o kiralamaya ait nakliye bedeli ve yol ücreti aşağıdaki şekilde iptali yapan tarafa yüklenir.
Nakliye bedeli. İptal bildirimi Platform'a ulaştığı anda makine sevk edilmişse, o kiralamaya ait nakliye bedelinin tamamı — İşlem Bilgileri'nde yazılı tutar, KDV dâhil — iptali yapan tarafa aittir. Kiracı'nın iptalinde bu tutar Kiracı'ya iade edilmez, Kiraya Veren'e ödenir ve üzerinden Kiramak komisyonu alınır; Kiraya Veren'in iptalinde Kiracı'ya iade edilir ve Kiraya Veren'e ödenmez. Kiracı'dan hiçbir hâlde ödediğinden fazlası alınmaz; nakliye bedeli kalan iadeyi aşarsa iade sıfıra iner, eksiye düşmez. Bu fıkra, mücbir sebebe dayanan iptallerde uygulanmaz. Makine sevk edilmemişse nakliye bedeli hiçbir tarafa yansıtılmaz.
Yol ücreti. Kiraya Veren makinenin yola çıktığını Platform'da işaretlemişse, iptal bildirimi Platform'a ulaştığı anda yol ücretinin tamamı — İşlem Bilgileri'nde yazılı tutar, KDV dâhil — Kiraya Veren'de kalır. Kiracı'nın iptalinde bu tutar Kiracı'ya iade edilmez, Kiraya Veren'e ödenir ve üzerinden Kiramak komisyonu alınır. Makinenin yola çıktığı işaretlenmemişse yol ücreti Kiracı'ya tam iade edilir. Kiraya Veren'in iptalinde yol ücreti, iş başlamış olsa bile, Kiracı'ya iade edilir ve Kiraya Veren'e ödenmez. Kiracı'nın işin başlangıcında hazır bulunmadığı bildirilmişse yol ücretinin tamamı Kiraya Veren'de kalır. Kiracı'dan hiçbir hâlde ödediğinden fazlası alınmaz; yol ücreti kalan iadeyi aşarsa iade sıfıra iner, eksiye düşmez. Bu fıkra, mücbir sebebe dayanan iptallerde uygulanmaz.
14.2. İptali yapan ve tahsil edilen bedelin iadesini talep eden taraf Kiracı'dır. İptal, Platform üzerinden yazılı elektronik bildirimle yapılır. Kiracı'nın iptalinde, kalan süreye göre belirlenen oranda iade Kiracı'ya yapılır; iade edilmeyen kısım, Kiraya Veren'in ifaya hazırlık nedeniyle uğradığı zararın karşılığı olarak Kiraya Veren'e ödenir. Uygulanacak oranlar aşağıdaki tablodadır.
| İptali yapan | İşin başlamasına kalan süre | Kiracı'ya iade | Karşı tarafa tazminat | Kiramak komisyonu |
|---|---|---|---|---|
| Kiraya Veren | 72 saat ve daha fazla | %100 | — | alınmaz |
| Kiraya Veren | 24 saat ve daha fazla, 72 saatten az | %100 | — | alınmaz |
| Kiraya Veren | 24 saatten az | %100 | — | alınmaz |
| Kiraya Veren | iş başladıktan sonra | çalışılan günlerin bedeli düşülür, kalanı iade edilir | — | çalışılan günlerin bedelinden alınır; iade edilen kısımdan alınmaz |
| Kiracı | 72 saat ve daha fazla | %100 | — | alınmaz; makine sevk edildiyse Kiraya Veren'e ödenen nakliye bedelinden ve yol ücretinden alınır |
| Kiracı | 24 saat ve daha fazla, 72 saatten az | %75 | Kiraya Veren'e %25 | Kiraya Veren'e ödenen %25'ten alınır; iade edilen %75'ten alınmaz |
| Kiracı | 24 saatten az | %50 | Kiraya Veren'e %50 | %50 tazminattan alınır; iade edilen %50'den alınmaz |
| Kiracı | iş başladıktan sonra | çalışılan günlerin bedeli düşülür, kalanın %50'si | Kiraya Veren'e kalanın %50'si | çalışılan günlerin bedelinden ve tazminattan alınır; iade edilen kısımdan alınmaz |
| Mücbir sebep | her zaman | iş başlamadıysa %100; iş başladıysa çalışılan günlerin bedeli düşülür, kalanı iade edilir | — | iş başlamadıysa alınmaz; iş başladıysa çalışılan günlerin bedelinden alınır, iade edilen kısımdan alınmaz |
Oran, nakliye bedeli ve yol ücreti hariç tutara uygulanır.
Kiracı'nın sahada bulunmaması. Kiracı'nın iş başlangıcında sahada bulunmaması, iş başladıktan sonra yapılmış bir iptal sayılır ve tablonun son kademesi uygulanır; çalışılmış gün bulunmadığından kira bedelinin yarısı Kiracı'ya iade edilir, yarısı Kiraya Veren'e tazminat olarak ödenir. Bu durum, Kiraya Veren'in Platform'daki bildirimine Kiracı Platform'da gösterilen itiraz süresi içinde itiraz etmediğinde ya da Kiramak bildirimi doğruladığında kesinleşir. Kiraya Veren'e ödenen yarı ile varsa nakliye bedeli ve yol ücreti üzerinden Kiramak komisyonu alınır.
Kalan süre, iptal bildiriminin Platform'a ulaştığı an ile İşlem Bilgileri'nde yazılı kiralama başlangıç anı arasındaki süredir ve kesintisiz saat üzerinden hesaplanır. Kademe sınırları Kiracı lehine okunur: kalan süre tam olarak yetmiş iki (72) saat ise %100 iade kademesi, tam olarak yirmi dört (24) saat ise %75 iade kademesi uygulanır. Bir başka deyişle her kademe kendi alt sınırını kapsar; sınır anında daima Kiracı'nın lehine olan üst kademe geçerlidir.
Çalışılan günler. İş, makine sahaya ulaşıp başlangıcı Platform'da bildirildiğinde başlamış sayılır. Başlangıcın bildirildiği gün (saatlik işlerde bildirildiği saat), o gün fiilen çalışma yapılmamış olsa da kullanılmış sayılır ve iş başladıktan sonraki iptallerde çalışılan günlerin bedeline dâhildir.
14.3. Kiraya Veren'in iş başlamadan önceki iptalinde tahsil edilen bedelin tamamı Kiracı'ya iade edilir ve Kiraya Veren'e bir ödeme yapılmaz. Kiraya Veren'in iş başladıktan sonraki iptalinde çalışılan günlerin bedeli tahsil edilen bedelden düşülür ve kalan tutar Kiracı'ya iade edilir; düşülen tutar, makinenin fiilen kullanıldığı günlerin kira bedelidir, bir tazminat değildir ve Kiraya Veren'e ödenir. Her iki hâlde de Kiraya Veren, Kiracı'ya ayrıca bir tazminat ödemez ve iptal Kiraya Veren'in Platform'daki güvenilirlik kaydına işlenir.
14.4. Kiracı'nın iş başladıktan sonraki iptalinde çalışılan günlerin bedeli toplam bedelden düşülür; kalan tutarın %50'si Kiracı'ya iade edilir, %50'si Kiraya Veren'e tazminat olarak ödenir.
14.5. Mücbir sebep hâlinde, iş henüz başlamamışsa tahsil edilen bedelin tamamı Kiracı'ya iade edilir. İş başladıktan sonra ortaya çıkan mücbir sebep hâlinde çalışılan günlerin bedeli tahsil edilen bedelden düşülür ve kalan tutar Kiracı'ya iade edilir. Her iki hâlde de taraflardan hiçbiri diğerinden tazminat talep edemez ve yukarıdaki tablonun kalan süreye bağlı kademeleri uygulanmaz.
14.5.1. Mücbir sebep; tarafların denetimi dışında kalan, öngörülemeyen ve kaçınılamayan hâllerdir. Bunlar özellikle doğal afet (deprem, sel, heyelan, yangın), salgın hastalık, savaş ve seferberlik hâli, terör olayları, genel grev ve lokavt, yetkili makamlarca konulan resmî yasak veya kısıtlama ile sahaya erişimi engelleyen yol kapanmasıdır. Mücbir sebebe dayanan taraf, iptal sırasında bu hâli belge ile veya yazılı beyanla ortaya koymakla yükümlüdür; belge veya beyan sunulmaksızın yapılan iptal, mücbir sebep hâli olarak değil, iptali yapan tarafın olağan iptali olarak değerlendirilir ve yukarıdaki tablonun ilgili satırına tâbidir.
14.6. Kiramak komisyonu, Kiracı'ya iade edilmeyen her tutardan alınır; iade edilen kısımdan alınmaz. Kiraya Veren'e ödenen tazminat, iptal tazminatı, nakliye bedeli ve yol ücreti de bu kurala tabidir; komisyon, KDV hariç tutarın %10'u ve bu tutarın KDV'sidir. Bu kural, Kiramak'ın bu kuralı uygulamaya aldığı tarihten sonra yapılan rezervasyonlarda uygulanır; bu tarihten önce yapılan rezervasyonlarda tazminattan, iptal tazminatından ve Kiraya Veren'de kalan nakliye bedelinden komisyon alınmaz.
14.7. Kiralama, rezervasyonun onaylanmasıyla birlikte tarafları bağlar. Tacir ve profesyonel kullanıcılar arasındaki bu işlemde, mevzuattan kaynaklanan gerekçesiz ve cezai şartsız bir cayma hakkı bulunmamaktadır. Tüketici mevzuatından kaynaklanan on dört günlük cayma hakkı bu Platform'da uygulanmaz; Platform yalnızca tacir ve profesyonel kullanıcılara açıktır.
14.8. İptal, iade ve rezervasyonun sona ermesine ilişkin tüm bildirimler yazılı yapılır ve Platform kayıtları, sistem logları, zaman damgaları, ödeme kayıtları ve uygulama içi bildirim geçmişi delil niteliğinde kabul edilir.
14.9. Kiracı, iptal işlemini tamamlarken iptal nedenini Platform'da sunulan seçenekler arasından seçmek zorundadır; neden seçilmeden iptal kaydı oluşturulmaz. Seçilen neden, iptalin hangi satıra girdiğinin ve mücbir sebep iddiasının değerlendirilmesinde esas alınır.
14.10. Uygulanacak iade ve tazminat oranı ile tutarları, iptal ekranında işlem onaylanmadan önce Kiracı'ya gösterilir. Bir kiralamaya, iptal bildiriminin yapıldığı andaki kalan süreye karşılık gelen kademe uygulanır.
14.11. İş başlamadan önce yapılan süre kısaltması kısmi iptaldir. Taraflar iş başlamadan önce kira süresini kısaltmakta anlaşırsa, kiralamadan çıkarılan süre bakımından bu madde uygulanır:
(a) Azalan birimlerin bedeli, kısaltma talebinin Platform'a ulaştığı andaki kalan süreye göre, talebi yapan tarafın madde 14.2'deki tablo satırı uyarınca Kiracı'ya iade edilir. Oran talep anında belirlenir; talebin daha sonra onaylanması oranı değiştirmez. Oran ve tutar, talep gönderilmeden önce talebi yapana, talep onaylanmadan önce de onaylayacak tarafa gösterilir.
(b) Kısaltma, faturalanan birim sayısını (saatlik kiralamada saat, günlük kiralamada gün) azaltmıyorsa iade doğurmaz; azaltıyorsa yalnızca azalan birimler iade hesabına girer. Azalan birimlerin bedeli, rezervasyonda dondurulan makine birim fiyatı ve süreye bağlı hizmetlerin birim fiyatları üzerinden, KDV dâhil hesaplanır ve kiralamada kalan kira bedelini aşamaz. Nakliye bedeli ve yol ücreti gibi süreye bağlı olmayan kalemler kısaltmada iade edilmez ve oranlanmaz; uzatmada yol ücreti yeniden eklenmez. Nakliye bedeli ve yol ücreti yalnızca kiralamanın iptalinde madde 14.1'e göre yüklenir.
(c) Kaydırma da kısmi iptaldir. Başlangıcı ileri alınan bir kiralamada — bitişi de birlikte ileri alınsa bile — boşalan günler bu madde uyarınca kısmi iptal sayılır; bitişe eklenen günler ise uzatma olarak ücretlendirilir. Uzatma bedeli talep onaylandığında tahsil edilir, boşalan günlerin iadesi ise kiralamanın kesin hesabında yapılır; bu nedenle iki tutar birbirinden düşülerek değil, ayrı ayrı gösterilir.
(d) İade edilmeyen kısım, Kiraya Veren'e tazminat olarak ödenir; Kiramak komisyonu kiralamada kalan tutardan ve bu tazminattan alınır. Kısaltma, asıl kiralamaya atıf yapan ayrı bir ek sözleşme olarak kayda geçer.
(e) Kısaltılmış kiralama sonradan Kiracı tarafından iptal edilirse, tablo yalnızca kalan süreye uygulanır; kısaltmada çıkarılan süre ikinci kez hesaba katılmaz ve kısaltmada Kiraya Veren'e ödenen tazminat iade edilmez. İptal Kiracı'ya yüklenemiyorsa — Kiraya Veren'in iptali, mücbir sebebe dayanan iptal, Platform'un kendiliğinden yaptığı iptal veya Kiracı'nın sebep olmadığı bir çakışma nedeniyle yapılan iptal gibi — kısaltmada Kiraya Veren'e ödenen tazminat da Kiracı'ya iade edilir.
(f) İade, Kiracı'nın ödediği tutarı hiçbir hâlde aşmaz ve eksiye düşmez; kiralamanın kesin hesabıyla birlikte yapılır.
(g) Bedeli Kiramak üzerinden tahsil edilen bir kiralamada iş başladıktan sonra süre bu yolla kısaltılamaz; iş, Platform'daki erken bitirme talebiyle sona erdirilir.
(h) Erken bitirmede kesinti yapılmaz. Talebin Platform'a ulaştığı gün (saatlik işlerde ulaştığı saat) kullanılmış sayılır; bundan sonra kalan kullanılmamış tam günlerin (saatlik işlerde tam saatlerin) bedeli, rezervasyonda dondurulan makine birim fiyatı ve süreye bağlı hizmetlerin birim fiyatları üzerinden, KDV dâhil, tamamen Kiracı'ya iade edilir; aylık fiyatlı kalemlerde bir günün bedeli aylık bedelin otuzda biridir; aylık işlerde kalan günler takvim günü olarak sayılır ve sürenin başladığı saatte sona erdiği son takvim günü ayrı bir gün sayılmaz. Talebi hangi taraf açmış olursa olsun tutar talep anında belirlenir ve talebin ne zaman onaylandığına göre değişmez. Bedeli ödenmemiş süre için iade doğmaz; iade, kiralamada kalan kira bedelini aşamaz ve daha önce ödenen tazminatı kapsamaz. Nakliye bedeli, yol ücreti ve pazarlıkla belirlenen tutarlar gibi süreye bağlı olmayan kalemler iade edilmez; işin duraklatıldığı süre kullanılmış sayılır. Kiracı'nın erken bitirme talebi, yanıt süresi içinde reddedilmezse bu sürenin sonunda kabul edilmiş sayılır ve talep anında belirlenen tutarla uygulanır; Kiraya Veren'in açtığı ve yanıt süresi içinde kabul edilmeyen talep düşer. Kiracı, kendi erken bitirme talebi yanıt beklerken kiralamayı iptal edemez. Üzerinde anlaşılmış ancak bedeli henüz ödenmemiş bir süre uzatması varken erken bitirme, kısaltma, yeni uzatma, başka bir tarih değişikliği veya kısmi iade talebi açılamaz ve Kiracı işin tamamlandığını onaylayamaz; Kiracı önce uzatmanın bedelini öder ya da uzatmadan vazgeçer. İş duraklatıldığında veya makinenin gelmediği bildirildiğinde açık talepler ve bedeli ödenmemiş uzatma, Kiraya Veren işin tamamlandığını bildirdiğinde ise bedeli ödenmemiş uzatma kapatılır; kapatılan uzatmanın bedeli tahsil edilmez ve talep gerektiğinde yeniden açılabilir. Önceki bir işin uzaması makineyi hâlâ meşgul tutuyorsa, çakışma sürdüğü sürece kiralamanın tarihleri değiştirilemez; Kiracı bunun yerine kiralamayı iptal edebilir ve çakışmaya Kiracı sebep olmadıysa iptal tazminatsızdır, iade tamdır. İşe itiraz edildiğinde açık kısmi iade talebi kapatılır ve iade, itirazın sonucunda belirlenir.
15. Fesih ve Cezai Şart
15.1. İşbu Sözleşme; sürenin bitimiyle, tarafların karşılıklı anlaşmasıyla, ağır ihlal hâlinde derhâl fesih ile, makinenin kullanılamaz hâle gelmesiyle veya taraflardan birinin iflası ya da tasfiyesiyle sona erebilir.
15.2. Ağır ihlal hâlinde karşı taraf, sözleşmeyi derhâl feshedebilir ve makinenin iadesini talep edebilir. Fesih; doğmuş alacakları, cezai şartı, tazminat hakkını ve gizlilik yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
15.3. Taraflardan birinin işbu Sözleşme'ye aykırı davranması hâlinde diğer taraf; ihlalin derhâl durdurulmasını, makinenin geri alınmasını, uğranılan zararların tazminini ve ihtiyati tedbir ile benzeri hukuki koruma yollarını talep edebilir.
15.4. Cezai şart, özellikle yetkisiz kullanım, alt kiralama, makinenin amacı dışında kullanımı, izinsiz tamir ve sahte kayıt / yanlış bilgi verme hâllerinde uygulanır. Bu hâllerde ihlal eden taraf, karşı tarafın uğradığı zararın ayrıca ispatına gerek olmaksızın, ilgili kiralama işlemine konu toplam kiralama bedelinin iki katı oranında cezai şartı derhâl ve nakden ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Makinenin kararlaştırılan bitiş anından sonra iade edilmesi (geç iade) bu maddedeki cezai şartın kapsamına girmez. Tazminat hakları saklıdır.
15.5. Sahte ilan verilmesi, yetkisiz makinenin kiralamaya arz edilmesi, kullanıcıların Platform dışına yönlendirilmesi ve komisyon sisteminin bertaraf edilmesi gibi üyelik ilişkisine ait ihlaller ve bunlara bağlı yaptırımlar bu Sözleşme'de değil, Kiraya Veren Üye Sözleşmesi ile Kiracı Üye Sözleşmesi'nde düzenlenmiştir.
15.6. Bu Sözleşme'de açıkça yazılı olan cezai şart dışında bir cezai şart uygulanmaz. Sözleşme setinin ilk taslaklarında atıf yapılan ayrı bir cezai şart çizelgesi (Ek-4) düzenlenmemiştir; böyle bir çizelge yayımlanıp kabule sunulmadıkça taraflar bakımından bağlayıcı değildir.
16. Bildirimler
16.1. Tarafların Platform'da kayıtlı adresleri tebligat adresidir; adres değişikliği yazılı bildirilmedikçe eski adrese yapılan bildirimler geçerli kabul edilir.
16.2. Platform içi bildirim, e-posta, KEP, SMS veya uygulama içi onay geçerli bildirim yöntemi olarak kabul edilir; zorunlu hâllerde yazılı şekil aranabilir.
17. Belgeler Arasındaki Öncelik Sırası
17.1. Belgeler arasında çelişki bulunması hâlinde, özel olan genel olana üstün gelir. Öncelik sırası aşağıdaki gibidir:
- Bu işleme ait İşlem Bilgileri
- Kiralama İşlem Sözleşmesi
- İşbu Sade İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi
- Kiraya Veren Üye Sözleşmesi veya Kiracı Üye Sözleşmesi
- Mesafeli Hizmet Sözleşmesi
- Kullanım Koşulları
17.2. Emredici mevzuat hükümleri her hâlde saklıdır.
18. Yürürlük ve Son Hükümler
18.1. Yürürlük. İşbu Sözleşme, taraflarca elektronik ortamda onaylandığı an yürürlüğe girer. Elektronik onay tarihi, imza tarihi yerine geçer. Kiramak, onay anında gösterilen metnin sürüm numarasını, yürürlük tarihini ve metnin bayt bazında özetini (sha256) kayıt altına alır.
18.2. Kiramak metinde esaslı bir değişiklik yaparsa yeni sürüm ayrıca kabule sunulur; redaksiyonel düzeltmeler yeniden kabul gerektirmez.
18.3. İşbu Sözleşme'nin bir hükmü kısmen veya tamamen geçersiz hâle gelirse, Sözleşme'nin geri kalanı geçerliliğini korur.
18.4. İşbu Sözleşme'den doğacak uyuşmazlıklarda Ankara İcra Daireleri ve Ankara Mahkemeleri yetkilidir. Taraflar isterse öncelikle Platform içi inceleme veya arabuluculuk yoluna başvurulmasını ayrıca kararlaştırabilir.