Yedek Operatör ve Operatör Değişim Protokolü

Son güncelleme: 1 Eylül 2026

*(Kiramak Platformu üzerinden yapılan operatörlü iş makinesi kiralamaları için)*

İşbu Yedek Operatör ve Operatör Değişim Protokolü ("Protokol"); bir tarafta merkezi Alacaatlı Mah. Beyler Cad. No:36 İç Kapı No:14 Çankaya/ANKARA adresinde bulunan Kiramak Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret Anonim Şirketi ("Kiramak" veya "Şirket"), diğer tarafta operatörlü iş makinesi kiralama işleminde yer alan Kiracı, Kiraya Veren ve Operatör arasında akdedilmiştir.

Taraflar; işbu Protokol'ün, asıl operatörün geçici veya kesin olarak görev yapamaması hâlinde işin güvenli ve kesintisiz yürütülmesi amacıyla yedek operatörün devreye alınması, operatörün değiştirilmesi, değişim usulü, bildirim yükümlülükleri, iş sağlığı ve güvenliği, sorumluluk paylaşımı, gizlilik, veri koruma ve teslim süreçlerini düzenlemek üzere hazırlandığını kabul eder.

Taraflar ayrıca, yedek operatör ve operatör değişiminin otomatik bir hak olmadığını; değişimin ancak işbu Protokol'de öngörülen şartlar çerçevesinde, Kiraya Veren'in bu yetkiye sahip kullanıcısı tarafından, uygunluk kontrolleri tamamlanmış olarak ve işin güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde yapılabileceğini kabul eder. Değişim Platform'a kaydedilir; Kiracı ile değişimden etkilenen operatörlere Platform üzerinden bildirilir. Değişim için Kiracı'nın onayı aranmaz.

1. Hukuki Dayanak ve Yorum İlkesi

1.1. İşbu Protokol; Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Karayolları Trafik Kanunu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili sair mevzuat çerçevesinde uygulanır.

1.2. Taraflar, operatör değişiminin yalnızca makine kullanımını değil; işin güvenliğini, sürekliliğini, operasyon bütünlüğünü ve sorumluluk zincirini doğrudan etkilediğini kabul eder. Bu nedenle yedek operatör ve değişim işlemleri dar yorumlanır; belirsizlik hâlinde güvenlik ve mevzuat esas alınır.

2. Tanımlar

Operatör: İş makinesini kullanmak üzere gerekli ehliyet, sertifika, mesleki yeterlilik, tecrübe ve sağlık elverişliliğine sahip gerçek kişiyi ifade eder.

Yedek Operatör: Asıl operatörün geçici veya sürekli olarak görev yapamaması hâlinde, uygunluğu önceden kontrol edilmiş ve bu Protokol kapsamında görevlendirilebilecek alternatif operatörü ifade eder.

Değişim Talebi: Asıl operatörün yerine yedek operatörün geçirilmesi veya mevcut operatörün başka bir operatörle değiştirilmesi için yapılan yazılı, elektronik veya Platform içi başvuruyu ifade eder.

Kiracı: İş makinesinin operatörlü kullanımından yararlanan gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.

Kiraya Veren: İş makinesinin malikini, işletmecisini veya kiraya verme hakkına sahip kişiyi ifade eder. Operatör ve yedek operatör, Kiraya Veren'in şirketine bağlı olarak görevlendirilir.

İş Makinesi: Kiramak Platformu'nda kiralanan, operatörlü kullanım konusu makine, ekipman veya cihazı ifade eder.

İş Sahası: İş makinesinin kullanılacağı şantiye, fabrika, depo, saha, yol, arazi veya benzeri çalışma alanını ifade eder.

Teslim Kaydı: Operatörün, yedek operatörün ve iş makinesinin fiilen teslim alındığını, çalışma saatini, durumunu ve iş sahasını gösteren elektronik kaydı ifade eder.

Güvenlik Talimatı: Kiracı, Kiraya Veren veya Kiramak tarafından yazılı olarak iletilen iş sağlığı ve güvenliği, operasyon, kullanım ve saha talimatlarını ifade eder.

Platform: Kiramak tarafından işletilen mobil uygulama, internet sitesi, yönetim paneli, çağrı merkezi sistemi ve bunların bağlı sürümlerini ifade eder.

3. Protokolün Konusu ve Değişim Yetkisi

3.1. İşbu Protokol'ün konusu; asıl operatörün görevini geçici veya kesin olarak yerine getirememesi hâlinde yedek operatörün devreye alınması, operatörün değiştirilmesi, değişim süreci, sorumluluklar, uygunluk kontrolü ve bildirim usulü, güvenlik kuralları, ihbar yükümlülüğü, gizlilik ve veri koruma ile teslim ve iade süreçlerinin düzenlenmesidir.

3.2. Operatörü değiştirme yetkisi Kiraya Veren'e aittir. Kiracı, operatörün değiştirilmesini talep edemez; ancak operatörün güvenlik veya yeterlilik bakımından uygun olmadığını bildirebilir ve çalışmanın durdurulmasını isteyebilir.

3.3. Operatör değişimi; iş kazası, ani sağlık sorunu, ehliyet veya sertifika geçersizliği, yorgunluk, işin uzaması, makine arızası, saha değişikliği, tarafların mutabakatı veya diğer haklı sebeplerle gündeme gelebilir. Değişim, işin güvenliğini tehlikeye sokacak şekilde veya yetkisiz biçimde yapılamaz.

3.4. Değişimin yapılabileceği zaman aralığı. İş başladıktan sonra operatör değişimi, kiralamanın onaylanmasından işin tamamlanma raporuna kadar olan süre boyunca yapılabilir. Bu aralıktan önce operatör, kiralamanın kurulumu sırasında belirlenir; tamamlanma raporundan sonra ise yürütülecek bir iş kalmadığından değişim yapılamaz.

4. Yedek Operatörün Görevlendirilme Şartları

4.1. Önceden onaylı olma şartı. Yedek operatörün uygunluğu, kural olarak iş başlamadan önce Kiraya Veren tarafından kontrol edilmiş olmalıdır.

4.2. Yeterlilik şartı. Yedek operatörün; ilgili iş makinesi sınıfına uygun ehliyete, mesleki yeterlilik belgesine, geçerli sertifika veya yetkinliğe, sağlık bakımından çalışmaya elverişliliğe ve sahada güvenli çalışmayı sağlayacak tecrübeye sahip olması zorunludur.

4.3. Belge ibrazı. Yedek operatör, göreve başlamadan önce kimlik, ehliyet, sertifika, sağlık beyanı veya raporu, iş güvenliği eğitimi kaydı ve önceki tecrübe bilgisi gibi istenen belgeleri ibraz eder.

4.4. Uygunluk kontrolü. Kiraya Veren ve Kiramak, yedek operatörün uygunluğunu kontrol etme hakkına sahiptir. Uygun bulunmayan yedek operatör göreve başlatılamaz.

4.5. Acil durumda geçici görevlendirme. Acil ve zorunlu hâllerde, işin güvenli biçimde devamı için geçici görevlendirme yapılabilir. Bu durumda da asgari güvenlik ve yeterlilik koşulları aranır; yalnızca işin aksamasını önlemek amacıyla açıkça ehliyetsiz veya yetersiz kişi görevlendirilemez.

5. Operatör Değişimini Gerektiren Hâller

5.1. Aşağıdaki hâllerde operatör değişimi talep edilebilir veya zorunlu hâle gelebilir:

5.2. Değişim talebinin dürüstlük kuralına uygun ve kötüye kullanma amacı taşımaksızın yapılması gerekir.

6. Değişim Talebi ve Bildirim Usulü

6.1. Bildirim yükümlülüğü. Operatör değişimi veya yedek operatör talebi, mümkün olan en kısa sürede Kiracı'ya ve gerekiyorsa Kiramak'a bildirilir.

6.2. Bildirim şekli. Bildirim; yazılı, e-posta, KEP, Platform içi mesaj, uygulama üzerinden bildirim veya acil durumda telefon ya da kısa mesaj yoluyla yapılabilir. Acil bildirimin ardından yazılı teyit aranır.

6.3. Değişim kaydı ve bildirim. Değişim işlemi Platform üzerinde kayıt altına alınır. Değişim tarihi, saati, gerekçesi ve yeni operatör bilgisi kaydedilir. Değişim tamamlandığında Platform; Kiracı'yı, göreve başlayan operatörü ve görevden ayrılan operatörü bildirim yoluyla haberdar eder.

6.4. Uygunluk kontrolleri yapılmadan operatör değişimi başlatılamaz. Bu kontrolleri yapmak Kiraya Veren'in yükümlülüğüdür; Platform bu kontrollerin yerine geçen ayrı bir onay adımı yürütmez.

7. Yedek Operatörün Göreve Başlama Şartları

7.1. Yedek operatörün göreve başlayabilmesi için aşağıdaki şartların ilgili hâllerde sağlanması gerekir:

7.2. Yedek operatör, göreve başlamadan önce kendisine yöneltilen güvenlik, kullanım ve sorumluluk talimatlarını bildiğini ve kabul ettiğini teyit eder.

8. Asıl Operatörün Görevden Ayrılması

8.1. Asıl operatörün görevden ayrılması hâlinde:

8.2. Asıl operatör, görevden ayrılırken elinde bulunan Kiramak, Kiracı veya Kiraya Veren'e ait belge, veri, cihaz, şifre, kart ve bilgileri iade etmekle yükümlüdür. Bu yükümlülük gizlilik ve veri koruma hükümlerini de kapsar.

9. Yedek Operatörün Görev ve Yetki Sınırı

9.1. Yedek operatör, yalnızca devraldığı süre ve kapsam içinde görev yapabilir. Yedek operatör; iş makinesini yalnızca teslim edildiği kapsamda kullanabilir, iş sahası dışına çıkamaz, yetkisiz kişilere kullandıramaz, teknik müdahale yapamaz, güvenlik talimatlarını ihlal edemez, işin niteliği dışına çıkamaz ve aldığı talimatlara aykırı hareket edemez.

9.2. Yedek operatörün yetkisi, asıl operatörün yetkisini genişletmez. Yedek operatör yalnızca devraldığı görev bakımından sorumludur.

10. İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri

10.1. Yedek operatör, göreve başlamadan önce iş sahasının güvenliğini, makinenin durumunu ve çalışma koşullarını yeniden kontrol etmekle yükümlüdür.

10.2. Yedek operatör; iş sahasının güvenli olmadığını fark ederse işi durdurur, ekipman veya makinede risk görürse derhâl bildirir, yorgunluk, sağlık sorunu veya dikkat eksikliği varsa görevi kabul etmez, kişisel koruyucu donanım kullanır ve güvenlik talimatlarına eksiksiz uyar.

10.3. Kiracı, yedek operatör göreve başlamadan önce gerekli saha güvenliği bilgilendirmesini yapmakla yükümlüdür. Kiraya Veren, makinenin teknik olarak çalışmaya elverişli olduğunu bildirmekle ve yedek operatörün çalışma düzenini belirlemekle yükümlüdür.

11. Sorumluluğun Dağılımı

11.1. Yedek operatörün sorumluluğu. Yedek operatör, kendi kusurundan doğan zararlar bakımından kusuru oranında sorumludur. Güvenlik ihlali, yetkisiz kullanım, yanlış manevra, dikkatsizlik, ihmal ve talimatlara aykırılık hâlinde sorumluluk doğabilir.

11.2. Asıl operatörün sorumluluğu. Asıl operatör; görev devri sırasında eksik veya yanlış bilgi vermişse, makineyi gizli hasarla devretmişse veya kritik bilgileri saklamışsa kusuru oranında sorumlu olabilir.

11.3. Kiracı'nın sorumluluğu. Kiracı; iş sahasının güvenliği, iş bilgisinin doğru iletilmesi ve çalışma ortamının uygunluğu bakımından sorumludur.

11.4. Kiraya Veren'in sorumluluğu. Kiraya Veren; makinenin teknik uygunluğu, bakım durumu, gizli ayıplar, teslim edilebilirliği ile operatör ve yedek operatörün görevlendirilmesi, yeterliliği ve çalışma düzeni bakımından sorumludur.

11.5. Kiramak'ın konumu. Kiramak, kiralama zincirinin asıl tarafı olarak Kiracı'ya karşı hizmetin sağlanmasından sorumludur. Kiramak operatör görevlendirmesi yapmaz, operatöre talimat vermez ve operatöre ödeme yapmaz; iş sahasında fiilen bulunmadığı için kendisine atfedilebilen bir kusur bulunmadıkça saha operasyonlarından sorumlu tutulamaz. Kiramak, asıl taraf sıfatıyla sorumlu tutulduğu hâllerde zararın ilgili tarafa atfedilebilen kısmı için o tarafa rücu eder.

12. Güvenlik, Hasar ve Acil Durum Prosedürü

12.1. Yedek operatör veya değişim sırasında herhangi bir hasar, arıza, iş kazası veya güvenlik riski doğarsa sırasıyla:

  1. makine güvenli şekilde durdurulur,
  2. iş sahası mümkünse emniyete alınır,
  3. Kiracı, Kiraya Veren ve gerekiyorsa Kiramak derhâl bilgilendirilir,
  4. fotoğraf, video ve kısa olay notu alınır,
  5. varsa yaralılar için acil yardım çağrılır,
  6. yeni operatör göreve başlamadan önce durum netleştirilir.

12.2. Acil durumda yetkisiz değişim yapılmaz; güvenlik riski giderilmeden işleme devam edilmez.

13. Gizlilik ve Veri Koruma

13.1. Taraflar; yedek operatör veya değişim sürecinde öğrendikleri ticari sır, fiyat, müşteri bilgisi, operatör bilgisi, teknik veri, iş modeli, sözleşme içeriği, operasyon planı ve benzeri gizli bilgileri üçüncü kişilere açıklamamayı kabul eder.

13.2. Platform üzerinden işlenen kişisel veriler bakımından KVKK'ya uygun davranılacağı; tarafların yalnızca gerekli verileri, gerekli süre kadar ve gerekli amaçla kullanacağı kabul edilir.

14. İade, Teslim ve Kapanış

14.1. Operatör değişimi hâlinde, ilk operatörün ve yedek operatörün teslimi sırasında teslim tarihi ve saati, makinenin durumu, çalışma saati ve kullanım süresi, yakıt / enerji seviyesi, görünür hasarlar, ekipman eksikleri, güvenlik uyarıları ve sorumluluk notları kayıt altına alınır.

14.2. Taraflar, teslim ve devir sırasında bilgi, ekipman ve belgelerin eksiksiz devredildiğini teyit eder.

15. İhlal ve Cezai Şart

15.1. Taraflardan birinin işbu Protokol'e aykırı davranması hâlinde diğer taraf; ihlalin derhâl durdurulmasını, operatör değişiminin iptalini, makinenin geri alınmasını, uğranılan zararların tazminini ve ihtiyati tedbir ile benzeri hukuki koruma yollarını talep edebilir.

15.2. Cezai şart, özellikle yetkisiz operatör değişimi, ehliyetsiz veya yetkisiz yedek operatör görevlendirme, güvenlik talimatlarına aykırılık, gizli bilginin ifşası, makinenin amacı dışında kullanımı, sahte kayıt veya yanlış bilgi verme ve değişim sırasında hasarı gizleme hâllerinde uygulanır. Bu hâllerde ihlal eden taraf, karşı tarafın uğradığı zararın ayrıca ispatına gerek olmaksızın, ilgili kiralama işlemine konu toplam kiralama bedelinin iki katı oranında cezai şartı derhâl ve nakden ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Tazminat hakları saklıdır.

15.3. Bu Protokol'de açıkça yazılı olan cezai şart dışında bir cezai şart uygulanmaz. Sözleşme setinin ilk taslaklarında atıf yapılan ayrı bir cezai şart çizelgesi (Ek-1) düzenlenmemiştir; böyle bir çizelge yayımlanıp kabule sunulmadıkça taraflar bakımından bağlayıcı değildir.

16. Süre ve Sona Erme

16.1. İşbu Protokol, operatörlü kiralama işlemiyle birlikte yürürlüğe girer ve işlem sona erdiğinde kendiliğinden sona erer. Tarafların gizlilik, tazminat ve doğmuş alacaklara ilişkin hakları saklıdır.

16.2. Aşağıdaki hâllerde yedek operatör görevi derhâl sonlandırılabilir veya değişim süreci iptal edilebilir: ağır güvenlik ihlali, ciddi kusur, sahte belge, alkol veya uyuşturucu etkisi altında çalışma, yetersiz yeterlilik, makineye ya da üçüncü kişilere ciddi zarar, güvenlik riski, tarafların yazılı iptali.

17. Belgeler Arasındaki Öncelik Sırası

17.1. Belgeler arasında çelişki bulunması hâlinde, özel olan genel olana üstün gelir. Öncelik sırası aşağıdaki gibidir:

  1. Bu işleme ait İşlem Bilgileri
  2. Kiralama İşlem Sözleşmesi
  3. Operatörlü İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi
  4. İşbu Yedek Operatör ve Operatör Değişim Protokolü ile Operatör Sorumluluk Protokolü
  5. Operatör Sözleşmesi
  6. Kiraya Veren Üye Sözleşmesi veya Kiracı Üye Sözleşmesi
  7. Mesafeli Hizmet Sözleşmesi

17.2. Emredici mevzuat hükümleri her hâlde saklıdır.

18. Yürürlük ve Son Hükümler

18.1. Yürürlük. İşbu Protokol, taraflarca elektronik ortamda onaylandığı an yürürlüğe girer. Elektronik onay tarihi, imza tarihi yerine geçer. Kiramak, onay anında gösterilen metnin sürüm numarasını, yürürlük tarihini ve metnin bayt bazında özetini (sha256) kayıt altına alır.

18.2. Kiramak metinde esaslı bir değişiklik yaparsa yeni sürüm ayrıca kabule sunulur; redaksiyonel düzeltmeler yeniden kabul gerektirmez.

18.3. İşbu Protokol'den doğabilecek uyuşmazlıklarda Ankara İcra Daireleri ve Ankara Mahkemeleri yetkilidir. Taraflar isterse öncelikle Platform içi inceleme veya arabuluculuk yoluna başvurulmasını ayrıca kararlaştırabilir.